Παρασκευή, 20 Ιανουαρίου 2017

Οι ανεμόμυλοι του Βραχασού



Της Γεωργίας Λαζαράκη


Στο έμπα του Βραχασού από την μεριά του νεκροταφείου στεκόταν αγέρωχοι στο ύψωμα και μας καλωσόριζαν. Περήφανοι, ντούροι, οικολογικοί, περιτριγυρισμένοι απ ' άγρια κατσάβραχα γύριζαν, γύριζαν και έδιναν ζωή στο χωριό. Ο μεγάλος τους φίλος ο Αίολος τους βοηθούσε καθημερινά στο άλεσμα του σταριού του κριθαριού και οι οικογένειες χόρταιναν ζυμωτό ψωμί, εφτάζυμο, και άλλες λιχουδιές. 
Ο λόγος για τους ανεμόμυλους που βρισκόταν στο ύψωμα στην οπίσω βρύση.
Η μελέτη και η κατασκευή του μύλου γίνεται από τον ξυλομαραγκό. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα εκπαιδευμένο τεχνίτη ο οποίος συνδιάζει την πείρα, την γνώση, την δεξιοτεχνία ώστε ο μύλος να αποδίδει τα μέγιστα .
Οι ανεμόμυλοι είναι διάσπαρτοι ανά ομάδες στα χωριά του Μεραμπέλου και ο κύριος σκοπός τους ήταν η αλευροποίηση των γεννημάτων. Η αεροδυναμική δομή είναι σχεδόν ίδια παντού αλλά το χτίσιμο, το σχήμα, το χρώμα και τα υλικά διαφέρουν από τόπο, σε τόπο. Στο Βραχάσι, συναντούμε τους ασβεστωμένους πετρόκτιστους ογκώδεις πύργους , σε σχήμα στενόμακρο με το μπροστινό μέρος ελαφρώς στρογγυλεμένο. Το μπροστινό στρογγύλεμα βοηθάει αεροδυναμικώς στην μεγαλύτερη απόδοση του μύλου. Ένα μικρό άνοιγμα φιλοξενεί τον άξονα και στο μπροστινό του μέρος στηρίζεται η φτερωτή. Πρόκειται για ιδιαίτερα ανθεκτικό ξύλο που κοβόταν στην λίγωση του φεγγαριού , διότι σύμφωνα με την λαϊκή δοξασία τότε το ξύλο δεν πιάνει σαράκι και επιπλέον δεν σαπίζει. Η φτερωτή με τη σειρά της στηρίζει την αντένα και τα φτερά όπου βρίσκονται τα λευκά πανιά του μύλου που εκπέμπουν όλη τη μαγεία και την ομορφιά αυτού του αριστουργήματος . Όταν γυρίζει η φτερωτή γυρνάει ο άξονας που με τη σειρά του γυρίζει την μυλόπετρα για ν' αλέσει το άλεσμα,. 
" άλεθε μύλε μ' άλεθε 
κάνε τ' αλεύρια σου ψιλά 
τα πίτερα σου τραγανά "
Η υποδοχή των σιτηρών γίνεται σε ένα ξύλινο χωνί και απ' εκεί θα τροφοδοτηθεί η ταϊστή και εν συνεχεία οι μυλόπετρες. Όταν το αλεύρι είναι έτοιμο πηγαίνει στην παραλαβή. Η απόδοση του μύλου εξαρτάται από την ταχύτητα του ανέμου, την τοποθεσία και από την επιφάνεια των φτερών. Ένας ανεμόμυλος αλέθει 60 έως 80 κιλά σιτηρά την ώρα.
Το άλεσμα ήταν συνήθως αντρική δουλειά αλλά δεν ήταν σπάνια και η συμμετοχή των γυναικών. Στην ώρα της αναμονής η μικρή συνάθροιση δίνει την ευκαιρία ανταλλαγής πληροφοριών καθημερινού ενδιαφέροντος. Από τη φύση της εργασίας του ο μυλωνάς ήταν αποδέκτης πολλών πληροφοριών και τις μετέδιδε ευχαρίστως πότε με την μορφή κριτικής, πότε με την μορφή καθημερινών συζητήσεων, πότε μεταξύ σοβαρού και αστείου. Τα ερωτικά υπονοούμενα δεν ήταν σπάνια αλλά ούτε και τα παρατράγουδα και οι ερωτικές υποθέσεις.
" χωριατούλες στ' άλεσμα στο μύλο καρτερούνε
και με το γέρο μυλωνά τις νύκτες τους περνούνε ".
Σήμερα μόνο μερικά ερείπια μας θυμίζουν ότι κάπου κάποτε υπήρχε δωρεάν καθαρή ενέργεια και οι άνθρωποι έτρωγαν πεντακάθαρο νόστιμο ψωμί δωρισμένο από την γη μας στους ανθρώπους της.
Στον Αρμό, μια άλλη ομάδα ανεμόμυλων στόλιζαν το δρόμο του Αγιώργη του Βραχασώτη. Πρόλαβα μόνο τα θλιμμένα κουφάρια τους. Σήμερα δυστυχώς δεν σώζονται ούτε αυτά. Είναι λυπηρό πως μια ιστορία αιώνων εξαφανίζεται μέσα σε λίγες δεκαετίες. Είναι ανησυχητικό που χάνουμε την φινέτσα μας,την ταυτότητά μας, την τεχνογνωσία, τις ρίζες μας,την γλώσσα μας. Ο σεβασμός στην ιστορία και την παράδοση μας είναι πρωτίστως σεβασμός στον εαυτό μας,στην πατρίδα μας στην οικογένεια μας.


Φωτογραφία : νόστιμο ήμαρ Nikos Vlachos
Σημειώσεις : Νίκος Ψιλλάκης το ψωμί των ελληνων. ανεμόμυλος minorland.com

Τα παλικάρια του 64!

Ο Κ.Παπαμιτσάκης ήταν ένας εξαιρετικός φωτογράφος της Νεάπολης.
Σ΄αυτή τη φωτογραφία διασώζει μια γενιά συγχωριανών μας.
Ελπίζω να αναγνωρίσουμε και εδώ ποιοι είναι οι λεβέντες γέροντες.

Πέμπτη, 19 Ιανουαρίου 2017

Οι γερόντισσες του Βραχασού

Η παλιά φρουρά του Βραχασίου μπροστά στο κουρείο του Εμμ.Ζουράρη 
και στο παντοπωλείο του Εμμ.Σκουλικάρη.
Μάιος 1964.
Από το πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο του Κ. Παπαμιτσάκη.


Σημείωση: 
Όπως μας έγραψε ο Γιάννης Μεταξάρης στη φωτογραφία εικονίζονται:
Πρώτη η Γιαναροκωστίνα, μετά η Μπαξανεζίνα, τρίτη η Βουρλάκαινα του Βουρλαριστή η μάνα, μετά η Μαργαριτομαρία.
Πέμπτη άγνωστη, έκτη η Λαπίδενα μάνα του κατσαρόλα, 7η και 8η άγνωστες, 9η η Μιχάλενα του Μίχαλου μάνα και τελευταία η Μανιδοκατερινα!

Τρίτη, 17 Ιανουαρίου 2017

Θεομητορικά Ανάλεκτα




Βιβλιοπαρουσίαση: Πρωτ. Ευαγγέλου Παχυγιαννάκη, Θεομητορικά Ανάλεκτα, Άγ. Νικόλαος 2016, σ. 230

Πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού θρόνου π. Ευαγγγέλου Παχυγιανάκη, με τίτλο «Θεομητορικά Ανάλεκτα». Πρόκειται για μια αξιόλογη συλλογή πενήντα εξαίσιων θεομητορικών δοκιμίων, που αναφέρονται στο πρόσωπο της Αειπαρθένου. Τα κείμενα πρωτοδημοσιεύτηκαν μεμονωμένα κυρίως στην εφημερίδα «Ανατολή», ως προέκταση της ευλογημένης ποιμαντικής μαρτυρίας του καταξιωμένου κληρικού και συγγραφέα. Η ανάπτυξή τους αποτελεί καταρχήν μια λειτουργική περιδιάβαση στους θεομητορικούς σταθμούς του εκκλησιαστικού έτους και ταυτόχρονα μια κατάθεση αυθεντικών προβληματισμών για τη σύγχρονη ζωή, τα διλήμματα και τις αντινομίες της, μέσα από την προοπτική του φωτός που προσφέρει σε όλους η πάνσεπτη «Φωτοδόχος λαμπάδα».
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο συγγραφέας μαρτυρεί με τον δικό του τρόπο τη βαθύτατη ευσέβεια και αγάπη του προς την Παναγία Μητέρα, αφού δεν είναι το πρώτο έργο του με θεομητορικά κείμενα. Ο συγγραφέας «αισθάνεται δίπλα του και μέσα του την προστασία της Παναγίας», η οποία είναι «αχώριστος Προστάτις και Βοηθός του». Έτσι, εκφράζοντας μια εσώτερη υπαρξιακή ανάγκη, προσφέρει το πόνημά του στην Κυρία Θεοτόκο ως εύοσμο θυμίαμα ευχαριστίας, δίνοντας  παράλληλα στους ευσεβείς αναγνώστες μια μεστή ευκαιρία να εντρυφήσουν στον θεομητορικό λειμώνα.
Το νέο βιβλίο, με καλλιεργημένη και φιλόκαλη γλώσσα, που είναι βαθύτατα ανθρώπινη και εκκλησιαστική -και γι’ αυτό δεν είναι ξύλινη-, εξυμνεί τη Θεομήτορα, υπομνηματίζει, διερευνά, ερμηνεύει, μαρτυρεί, διδάσκει. Από αυτή την άποψη, η εργασία του π. Ευαγγέλου, πέρα από τη θεολογική και λογοτεχνική αξία της, επιπλέον, είναι ένα θαυμάσιο πνευματικό ταμείο με άφθονα ερμηνευτικά σχόλια, θεολογικές προσεγγίσεις, ιστορικές αναφορές, υμνολογικές και αγιολογικές διερευνήσεις, λαογραφικές νύξεις από την τοπική και την ευρύτερη παράδοση και επίκαιρους προβληματισμούς.
Αναμφίβολα, μπορεί να αναπαύσει τον αναγνώστη, ανεξάρτητα από το είδος και το επίπεδο των ενδιαφερόντων του, προσκαλώντας τον σε μια πορεία μετοχής και μύησης από  τον «ευαγγελισμό» προς τα «εισόδια» στο θεομητορικό μυστήριο.

Γεώργιος Στριλιγκάς, Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων

* * *

«Ὁ Πρωτοπρεσβύτερος Εὐάγγελος Παχυγιαννάκης ὁ ἄοκνος "οἰκονόμος τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ" καί ἐργάτης τοῦ Ἀμπελῶνος τοῦ Κυρίου, ὁ ἄριστος θεολόγος καί ὑποδειγματικός διδάσκαλος, ὁ δόκιμος ὑμνογράφος καί ἁγιογράφος, ὁ σαγηνευτικός λογοτέχνης καί συγγραφέας, "ἡ    καλλικέλαδος ἀηδών", τό καύχημα της Εκκλησίας τῆς Κρήτης, ξέρει νά τιμᾶ τήν Παναγία, νά τήν ὑπηρετεῖ καί νά τήν "κανακεύει", μέ τούς ὕμνους, τήν ἱστόρηση, τόν λόγο, τή σιωπή, τή συντριβή του. Μέσω αὐτῶν ἀποσπᾶ τίς πρεσβείες τῆς Ἀειπαρθένου καί τή στήριξή της στήν καθημερινότητα τοῦ ἴδιου, ἀλλά καί τῶν ψυχῶν πού τοῦ ἐμπιστεύεται ὁ Θεός. Διότι, ὅπως σημειώνει ὁ Ἅγιος Ἱωάννης. τῆς Κλίμακος, ὅταν εὐχαριστεῖς τὀν Θεό καί τούς Ἁγίους γιά τίς εὐεργεσίες, πού δέχτηκες πρίν διατυπώσεις τά αἰτήματά σου, ὅπως ἐπίσης καί ὅταν προσεύχεσαι γιά τόν συνάνθρωπό σου, τότε εἰσακούεσαι εὐκολότερα ἀπό τόν Θεό (Κλῖμαξ).
Τό νέο αυτό βιβλίο, τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Εὐαγγέλου Παχυγιαννάκη, ἔρχεται ὡς Ἄνοιξη στήν καρδιά τοῦ Χειμώνα, ὡς μεστός λόγος, "ἐν χάριτι ἅλατι ἠρτυμένος" (Κολ. 4,6) στόν ἀντίποδα ταῆς σύγχρονης ἀμετροέπειας, ὡς δοξιολογία καί ἔκφραση εὐγνωμοσύνης πρός τήν εὐεργέτιδά μας Παναγία, σέ μία ἐποχή πού οἱ ἄνθρωποι τείνουν νά εἶναι ἀμνήμονες, καί ἀγνώμονες προς κάθε εὐεργέτη».

(Από το Προλογικό σημείωμα του Εμμανουήλ, Δουνδουλάκη,  Επίκουρου Καθηγητή ΠΑΕΑΚ)

Δευτέρα, 9 Ιανουαρίου 2017

ΛΕΥΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ


Τα χιονισμένα Βραχασώτικα Όρη: Η Σελένα και η Κολοκύθα

Του 
Ευάγγελου Παχυγιαννάκη

Πήγα νοερά στην απάνω γειτονιά,
στο παλιό σπιτάκι της γυναίκας μου
κι αγνάντεψα πέρα την Κολοκύθα,
νυφούλα κάτασπρη∙ να φλερτάρει
τον απάνωθέ μου γέρο -  Αναύλοχο,  
με την ξεθωριασμένη επιγραφή:
 «Ο ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ»!
Όλα κάτασπρα, με κρυμμένες
τις καλιές των σπουργιτών
και τη φωτεινότητα των πεύκων στο βρυσαλάκι.
Χάρηκα τις μεταμφιέσεις των πρίνων, των κατσοπρινιών,
 των σκίνων  και των βάτων,
στις σκιερές ρεματιές του περαπόταμου.
Ύστερα η σκέψη μου κατηφόρισε και γαλήνεψε
στις κάτασπρες πεδιάδες αγνάντι στο πέλαγος,
με το σκληρό χαλάζι των ψευδαισθήσεων
και αναπαύθηκα στη λευκή γλυκύτητα του χιονιού,
 που χαιρετούσε φιλικά την ανοιχτή θάλασσα,
με ξεπνευμένο τον τραχύ ρυθμό του Μπούφου:
- Μπούφ, Μπούφ, Μπούφ….
 Ύστερα γύρισα εντός μου
(την ώρα που περνά η μέρα)
και στοχάστηκα στο μικρό αυλιδάκι  
της Διπλαροκατερίνας τον χιονάνθρωπο,
 που χτίζαμε, χωρίς αρχιτεκτονικά σχεδιάσματα,
με τα Διπλαρόπουλα….
Ώραία χρόνια! κατάλευκα από αθωότητα,
κρεμασμένα στην απλώστρα του παιδικού Γενάρη
για να στεγνώσουν
στο φρεσκοπλυμένο σύννεφο της άνοιξης!
 Και μέσα σε όλα αυτά,
μια μορφή νεανική, φρεσκολουσμένη
να τραγουδά στον νεανικό ρυθμό,
άδολου, πρωτόγνωρου έρωτα: .
Να ’σουν νιφάδα του χιονιού στη χέρα να σε πιάσω,
νερό να γίνεις δροσερό,  να πιώ να ξεδιψάσω!

                               Άγιος Νικόλαος 8 Ιανουαρίου 2017


 Πρωτ. Ε.Π.

Τα χιόνια από την πλευρά του Σισού




ΦΩΤΟ: Aris Rovithis

Όμορφες εικόνες από το χιονισμένο Βραχάσι!!!









ΦΩΤΟGogo Maniadaki

"Αλπικό" το τοπίο στο Βραχάσι!!!




φωτο: George Dialynas

Κυριακή, 8 Ιανουαρίου 2017

"Αχνίζει" ο Μπούφος!!!!


ΦΩΤΟ:  Yannis Kiriakakis

Ένα κάτασπρο Βραχάσι!!!!

Άσπρη μέρα στο Βραχάσι και στο Σίσι!!!!

Χιονιάς και στο Βραχάσι!!!

Δευτέρα, 2 Ιανουαρίου 2017

ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ, ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΣ ΧΡΟΝΟΣ


Του 
Πρωτ. Ευαγγέλου Παχυγιαννάκη

    
Στεκόμαστε στοχαστικοί μπροστά στη συμβατική αλλαγή του  χρόνου, την Πρωτοχρονιά. Ο χρόνος είναι αδιάτμητος και ουδέτερος στην ποικιλότροπη πορεία του ανθρώπου. Όμως ο άνθρωπος, για να μεγαλώσει τη μικρότητα της οδοιπορίας του μέσα στον χρόνο, τον κομματιάζει. Και τον χωρίζει σε λεπτά, σε ώρες, σε μέρες, σε εβδομάδες, σε μήνες, σε έτη κ.λπ. ‘Έτσι και φέτος μας αξίωσε η ευσπλαχνία του Θεού  να ζήσομε και τούτη τη συμβατικότητα, δρασκελώντας ένα ακόμη όριο του ασύνορου χρόνου.  Και αν τον χρόνο που πέρασε τον ονομάζομε παλιό και του τραγουδάμε «πάει ο παλιός ο χρόνος…» και χωρίζεται με αυτό το συμβατικό όριο που ονομάζομε Πρωτοχρονιά, εξυπακούεται ότι από τώρα και μετά βαδίζομε τον καινούργιο χρόνο.
Μα ο χρόνος ως απρόσωπος που είναι και αδιάφορος, ούτε καλός είναι ούτε κακός, ούτε χαρούμενος ή πικραμένος αφ’ εαυτού∙ εκείνος που τον πικραίνει ή τον γλυκαίνει, τον ασκημίζει ή τον ομορφαίνει είναι ο άνθρωπος. Την ποιότητα στον χρόνο τη δίνομε εμείς και, ουσιαστικά, όταν μέσα στον χρόνο γευόμαστε την παρουσία Εκείνου που υπέρκειται, δεσπόζει και κυριαρχεί του χρόνου και του κόσμου, τότε η σκέψη μας και η ζωή μας ολόκληρη καινουργιώνει και γίνεται κι ο χρόνος μαζί τους γλυκύς και ευχάριστος.
Ο χρόνος και ο κόσμος συνυπάρχουν από τότε που ο Άναρχος Νους, ο υπέρτατος Νομοθέτης και Δημιουργός του σύμπαντος κόσμου Θεός, έθεσε σε κίνηση, πραγματώνοντας την προαιώνια σκέψη Του - και «το εννόημα έργον εποίησεν», όπως λέει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής - , δημιουργώντας την ύλη από το τίποτα, που είναι η φανέρωση του μεγαλείου των ακτίστων ενεργειών του απείρου και αιωνίου Θεού.
Ο χρόνος ρέει και μαζί του ο κόσμος πορεύεται, και μέσα στο ασύνορο του χρόνου και την δακρύρροια του κόσμου, το άστατο και ευμετάβολο της ζωής, ο άνθρωπος συμπορεύεται μαζί του ως φίλος αναγκαίος, καθ’ όσον υπάρχει στον κόσμο αυτό ως «πάροικος και παρεπίδημος». Ο προορισμός του είναι άλλος και «ο τόπος της καταπαύσεώς του» διαφορετικός. Ο άνθρωπος αποτελεί τη συγκεφαλαίωση της δημιουργίας του Θεού. Ο αόρατος αγγελικός κόσμος και ο ορατός είναι τα υλικά που πήρε ο Θεός για να τον πλάσει. Πνεύμα και ύλη,  γη κι ουρανό, λάσπη και φώς αποτελούνε την χρονικότητα και συγχρόνως την αιωνιότητα του ανθρώπου.
Προορισμός μας είναι μέσα σ’ αυτή την κατάσταση που δεν είναι δυνατό να την αλλάξομε να υψώσομε το γέρας της προσπάθειάς μας, μιας προσπάθειας  που δεν μετράται με το ρολόι του χρόνου γιατί ’ναι ένας αγώνας ανύσταχτος να μετατρέψομε την ύλη σε πνεύμα, τη γη σε ουρανό, τη λάσπη σε φως. Όλη αυτή η προσπάθεια είναι που κρίνει την εναλλαγή των χρόνων και των καιρών, που μετατρέπουν την κάθε ημέρα της ζωής μας σε Πρωτοχρονιά. Σ’ ένα δηλαδή καινούργιο πέρασμα, σε μια καινούργια πορεία. Γιατί μέσα σε όλα αυτά που συμβαίνουν και επηρεάζουν την ψυχή και το κορμί  μας υπάρχει και Εκείνος, του Οποίου την παρουσία γευόμαστε με όλες μας τις αισθήσεις. 
Όλες αυτές τις ημέρες των εορτών όλοι ανταλλάσσουν ευχές για ένα ευτυχισμένο και χαρούμενο χρόνο, ένα χρόνο που να αλλάξει προς το καλύτερο, γι’  αυτό και σχεδιάζουν όνειρα και πλάθουν ελπίδες, όπως οι έμποροι προβαίνουν σε οικονομικούς προϋπολογισμούς , διαπιστώνοντας κέρδη και ζημιές. Κι όμως μέσα σ’  αυτή την πλημμύρα των ευχών και των προσδοκιών απών πάντα βρίσκεται ο Ένας, ο Άλλος, Εκείνος του Οποίου η παρουσία αν και βρίσκεται εντός μας και έξω μας «και πληροί τα πάντα» είναι ο μόνος άγνωστος και… ανυπολόγιστος. Τον αφήνομε έξω από τους λογαριασμούς μας.  Σκεφτόμαστε σαν να μην υπάρχει Θεός, πορευόμαστε μέσα στον χρόνο σαν να μην υπάρχει Θεός, εξαντλούμε τις προσδοκίες και τις ελπίδες μας στον δραματικό χορό των αισθήσεων, αρνούμενοι πεισματικά ή ανυποψίαστα τον εξαγιασμό τους, που μας παρέχει Εκείνος ο «αεί παρών» μέσα στον χρόνο και τη Ιστορία.

Η προσδοκία ενός καινούργιου χρόνου, μακράν Εκείνου που καινουργιώνει τον κόσμο και τον άνθρωπο είναι απλά ουτοπία. Όταν οι σωματικές μας αισθήσεις, που χρησιμοποιούμε για να διαπεραιώνομε την τρέχουσα και εν πολλοίς άχρωμη ζωή μας  εξαντλούνται στο επίπεδο του κοσμικού χρόνου, τότε ο κλήρος τους είναι «γη και σποδός». Αντίθετα, η συνοδοιπορία μας με Εκείνον εξαγιάζει τον χρόνο και τις αισθήσεις με τις οποίες αγγίζομε τον κόσμο και τα του κόσμου. Συναντούνται με τη θεία αγάπη, κι αυτές οι αισθήσεις μας γίνονται άγγελοι αγαπητικής συνύπαρξης εξαγιασμού και δοξολογικό καινούργιωμα χάριτος. Τότε ο άνθρωπος αγιάζεται, γίνεται καινός, λαμπρύνεται και καινουργιώνει μαζί του κι ο χρόνος της ζωής του. Απλά, για να υπάρξει καινούργιος χρόνος, χρειάζονται καινούργιοι άνθρωποι!

Πέμπτη, 29 Δεκεμβρίου 2016

Ποίημα για τον Βραχασώτη Αρχηγό των εξ ανατολικών επαρχιών Κ.Σφακιανάκη

Η προτομή του Κ. Σφακιανάκη στο Βραχάσι


Από το χρονολόγιο στο FB της αγαπητής Βραχασώτισας Γεωργίας Λαζαράκη

Του Νικ. Κυπριώτη
Βραχάσι

Το ποίημα εκδόθηκε από τον Μανώλη Πιτυκάκη το 1975

Μέρος πρώτον

Πάσα ταχυά με τη δροσιά π' ανοίγει το λουλούδι 
αφουκραστείτε να σας πω το νέϊκο τραγούδι.
Τραγούδι να το μάθετε τραγούδι να το λέτε 
τον Κωσταντή το Σφακιανό να κάθεστε να κλαίτε.
Όπου αρχηγός εγίνηκε κι έφερε το τερτίπι 
ήφερε τα προνόμια στη σκλαβωμένη Κρήτη.
Όλοι τον εγνωρίζανε, οι Κρητικοί, πατέρα 
γιατί έκανε τα σχέδια και τα ' βγάνε και πέρα.
Αν πήτε τα παιδάκια ντου χώρες, χωριά κρατούνε 
κι όσοι τον εγνωρίσανε, όλοι τον συχωρούνε.
Ποτέ ντου δεν εμούτισε να δώσει τ' άρματα ντου 
αφουκραστείτε να σας πω τα κατορθώματα ντου.
Στα εξήντα έξη άρχιξε πόλεμο στην Τουρκία 
και επολέμα την τουρκιά για την ελευθερία.
Πόσες φορές εξώμεινε στα όρη μέσ το χιόνι 
και λεοντάρι γίνηκε τσοι Τούρκους να ζυγώνει.
Βραχασωτάκια ήσυρνε. .........άγρια λεοντάρια 
και παλικάρια ήσανε όλα Αντρειωμένα
είναι καιρός, πάρα πολύς, που είναι ποθαμένα.
Πρώτα ' κανε τη δέηση κι ύστερα την καβάλα
Τετράδη και Παρασκευή ποτέ του δεν εχάλα.
Σαν ήθελε να κατεβεί εις τση Τουρκιάς τα μέρη 
Τούρκους πολλούς εσκώτωνε σ' εκείνο το σεφέρι.
Τον Ιωάννη είχενε το πρώτο ντου παιδάκι 
και επολέμα την Τουρκιά ωσάν παλικαράκι.

Μέρος δεύτερον


Το Αντωνιό αρμάτωσε πάει να πολεμήσει
( και ) την Τουρκιά αδυνατά ο πίσω να γυρίσει.
Το Μανωλιό του Σφακιανού που ήτονε παιδί ντου
ακούσετε να σάσε πω πως ήταν η όρεξη ντου:
Πατέρα δα νικήσωμε όλοι να πολεμούμε
για την πατρίδα τη γλυκειά όλοι να σκοτωθούμε .
Όλοι θα πολεμήσωμε όλοι για την Ελλάδα
γιατί ' χομε μές στην καρδιά μία μεγάλη λάβρα .
Πόλεμο ας βαστάξωμε και ας χαθούμε όλοι
την Κρήτη την ερήμαξαν απού ταν περιβόλι.ν
Αυτοί απού ανέφερα, όλοι ' ναι ποθαμένοι
όλοι ενταφιάστηκαν, ας είν' συχωρεμένοι.
Σαρανταπέντε κλείσανε που ' ναι αποθαμένος
ο Κωνσταντίνος Σφακιανός, ας είν' συχωρεμένος.
Τον καιρό που ετάφηκαν παίζανε μπαταρία
κι όσοι τους εγνωρίσετε, πέστε μια μακαρία.
Μα είναι τώρα ζωντανός ο γιός του ο Μιχάλης
και θέλησε τα λείψανα στον τόπο ντου να πάει.
Με μάρμαρα τον τάφο του θέλει να τελειώσει
πολλά έπαθε ο Μιχάλης μας για να το κατορθώσει .
Επόθανε ετάφηκε η τιμημένη βιόλα
όχι πως σας το λέω ' γω , στο φανερό ' ναι κιόλα.
Όταν τον εστολίζανε κι' εβάναν τα καρτσόνια
τι νόστιμα που ήσανε τα όμορφα ντου πόδια.
Κι' όταν τον εστολίζανε κι έβαναν το γελέκο
σαν ζωντανός εφαίνουντο μέσα στο καδελέτο .
Στο μάρμαρο ντου έγραψε το έτος το παιδί ντου
Χρήματα ξόδεψε πολλά, ας έχει την ευχή ντου.


Σημείωση Γεωργίας Λαζαράκη : Αν λάβουμε υπ' όψιν μας ότι ο Κ. Σφακιανάκης πέθανε το 1890 ,το ποίημα θα πρέπει να έχει γραφτεί περίπου το 1935 .

Ανεξάρτητα από το κάλλος του ποιήματος η ιστορική αξία του είναι σπουδαία για τον τόπο μας λόγω των ιστορικών πληροφοριών του.


Σημείωση Ν.Βλάχου: Δεν γνώριζα το συγκεκριμένο ποίημα αλλά ούτε το συγχωριανό ποιητή  Νικ. Κυπριωτη.
Αν έχει κάποιος κάποια πληροφορία θα ήταν χρήσιμη....

Τρίτη, 27 Δεκεμβρίου 2016

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «Ο ΑΝΑYΛΟΧΟΣ» ΣΤΟ ΒΡΑΧΑΣΙ.

Του 
Πρωτ. Ευάγγελου Παχυγιαννάκη





Χθες  περάσαμε μια όμορφη βραδιά πραγματικής μυσταγωγίας στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου του Βραχασού «Ο ΑΝΑYΛΟΧΟΣ».
Έξω ο καιρός κρύος, χιονιστής, θύμιζε παλιούς καλούς καιρούς, γνώριμους στα παιδικά μας χρόνια, που πάντα περιμέναμε να έρθη ο γερο-Χειμώνας να ντύσει με την άσπρη κάπα του το χωριό, τα βουνά και τα πλάγια κι εμείς να ορθώνομε  χιονάνθρωπους στις αυλές και να παίζομε χιονοπόλεμο. Τώρα, βέβαια άλλαξαν οι καιροί, άλλαξαν και οι άνθρωποι. Έτσι σαν αστραπή πέρασαν από το φάδι της μνήμης όλα αυτά γιατί σύντομα, με προσγείωσε η πραγματικότητα.
Μέσα στις αίθουσες του παλιού σχολειού, διασκευασμένες σε μια μακρόστενη αίθουσα που φιλοξενείται ο δραστήριος Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού μας. Όλα όμορφα και κατάλληλα διακοσμημένα με το γιορτινό πνεύμα των ημερών. Μια ζεστασιά, μια θάλπη και μια γλύκα απλωμένη παντού, που ερχότανε από μια ξεχασμένη εποχή που μας την έφερε σαν κανίσκι γιορτινό και μας την πρόσφερε ο φτωχός Κοσμοκαλόγερος, ο κυρ-Αλέξανδρος Παπαδιαμάντη με την πλούσια καρδιά του και την ανεπανάληπτη πένα του.
 Η ομιλήτρια, Μαρία Κυριακάκη του Στάθη, γνωστή και από άλλες εκδηλώσεις στο χωριό, με γλαφυρότητα, γλώσσα απλή, καταληπτή και ακριβολόγα, άπλωνε τα βαθυστόχαστα νήματα του λόγου της, καθώς  τοποθετούσε και ερμήνευε με άριστο τρόπο την εποχή που έζησε ο Παπαδιαμάντης, και μετέφερε στους ακροατές της στιγμιότυπα από τη ζωή και τα κείμενα του μεγάλου δημιουργού.
            Ο ερμηνευτικός λόγος ζωντάνευε με τις γλυκές απαγγελίες που άπλωσαν δύο κοριτσίστικες και δύο ανδρικές φωνές, απαγγέλλοντας κομμάτια από τα αθάνατα έργα του ανεπανάληπτου διηγηματογράφου, συνοδευμένες από την κιθάρα και το αρμόνιο νέων παιδιών, που υπόσχονται πολλά στην τέχνη της μουσικής και στην πολιτιστική πρόοδο του τόπου μας. Αυτή η νότα, που μπορεί κανείς να τη θεωρήσει σε πρώτη άποψη ξέταιρη ως προς  το παραδοσιακό  πνεύμα της βραδιάς, τόνιζε ίσα – ίσα, την εμβέλεια του κοσμοπολίτικου πνεύματος του τιμώμενου αξεπέραστου διηγηματογράφου.
            Η χορωδία του Γιώργου Φουλεδάκη, όπως πάντα σε όλες τις εμφανίσεις της,  έδωσε κι απόψε ένα ξεχωριστό τόνο στην εκδήλωση με κάλαντα επίκαιρα και παραδοσιακά από διάφορα μέρη της Ελλάδος και ιδιαίτερα της Κρήτης. Τα νέα παιδιά με τις λύρες τους, οι αρμονικές φωνές μικρών και μεγάλων έδωσαν μια ανεπανάληπτη  χαρά και μια ελπίδα, πως μέσα και από τη δική μας μίζερη, αγχώδη και καταθλιπτική εποχή μπορεί να ξαναβρεί ο λαός μας τον δρόμο της αναδημιουργίας του.
            Τέλος, δεν μπορούμε να μην επισημάνομε την παρουσία του διδασκάλου Αλέκου Κακέπη, που πάντα η παρουσία του ζωογονεί και διδάσκει. Απέδωσε,  με την αγέρωχη δωρική φωνή του, ένα ριζίτικο, με επίκληση στους Αγίους:  «…αϊδλαρετέ με τ’ ορφανό να χτίσω μοναστήρι,/ να λειτουργούντ’ οι Χριστιανοί και να μεταλαβαίνου/ και να βαφτίζουνε παιδιά…» με επιστέγασμα την ευχετική μαντινάδα: «Ὦ, νεογέννητε Χριστέ, ἔμπα στὰ σωθικά μου*,  καὶ ἄλλαξέ μου ριζικά, τὴν πέτρινη καρδιά μου». 
            Την εκδήλωση έκλεισε ο υποφαινόμενος με προτροπή στα μέλη του Συλλόγου να επιδιώξουν κάποτε να φέρουν στο προσκήνιο της μνήμης τον ξεχασμένο Παπαδιαμάντη του χωριού, τον φτωχό και περιφρονημένο εν ζωή, με πλούσιο άγνωστο στους πολλούς λαογραφικό - διηγηματικό περιεχόμενο έργο του, Ευάγγελο Διαλυνά(ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ).
            Συγχαίρομε από καριδιάς τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου του Βραχασού «Ο ΑΝΑYΛΟΧΟΣ» για τις πάντοτε ποιοτικές εκδηλώσεις του και ευχόμεθα να συνεχίσουν με την ίδια πάντοτε δυναμικότητα και καλές προθέσεις.


Κλείνοντας ευχόμεθα σε όλους αυτό που πάντοτε εύχεται η Εκκλησία μας: αλλαγή χρόνου, αλλαγή νοοτροπίας, δηλαδή μετάνοια, ό,τι ο αγαπητός μας Αλέκος ευχήθηκε με τη μαντινάδα του: να μας αλλάξει η χάρη του Νεογέννητου Χριστού τις πέτρινες καρδιές και να τις κάμει σάρκινες, που να πονούν στον πόνο των άλλων, να μάθουν να κάνουν τη φτώχεια πλούτο, να χαίρονται και ν’ αγαπούνε τη ζωή!  


Σημείωση Ιστολογίου: Οι φωτογραφίες είναι από το λογαριασμό στo facebook του Πολιτιστικού ΣΥλλόγου "Ο ΑΝΑΥΛΟΧΟΣ".

Πέμπτη, 22 Δεκεμβρίου 2016

Νοσταλγική αναφορά από τη Γεωργία Λαζαράκη

Αντί μνημοσύνου : στους γονείς μου.
Άγιος Γεώργιος ο Βραχασώτης
Φωτογραφία της Georgia Lazarakis.
Της 
κ. Γεωργίας Λαζαράκη

Πρόκειται για δίκλιτη μονή αφιαιρωμένη στον Άγιο Γιώργη το Βραχασώτη και τον άγιο Δημήτρη. Παλαιό μοναστήρι μνημείο μεγάλης πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς, είναι χτισμένο απέναντι από το Βραχάσι στους πρόποδες του βουνού Δίκτη. 
Η αντίθεση του τοπίου με τους βραχότοπους από τη μία, το καβούσι και τις υπεραιωνόβιες βελανιδιές από την άλλη, τα κυπαρίσσια, το μοναστήρι με τα κελιά του και τα περβόλια του κάνουν το τοπίο μοναδικό, άγριο, περήφανο, σκληροτράχαλο, μα συνάμα φιλικό, ζεστό, φιλόξενο, αντάξιο της πολύχρονης πορείας και ιστορίας του.
Θυμούμαι καλά την περιοχή. Με χαρά συνόδευα τους γονείς μου στα χωράφια μας στον άγιο Γιώργη. Ειδυλλιακό το τοπίο. 
Η άνοιξη με το ξαχειλισμένο καβούσι και τα νερά να τρέχουν στις στέρνες. Οι φτέρες να οργιάζουν. Καταπράσινα περβόλια φορτωμένα με λογιών, λογιών πραμάτειες και μιας σπάνιας ποικιλίας χειμωνικών φασολιών. 
Κυδωνιές στολισμένες με τα ολόχρυσα μήλα τους. Πανύψηλες καρυδιές προσφέρουν τον πολύτιμο καρπό τους σαν αντάλλαγμα ευγνωμοσύνης. Καταπράσινα αμπέλια με τις κληματόβεργες φορτωμένες με σπάνιες ποικιλίες άσπρου, μαύρου και κόκκινου κρασοστάφυλου. 
Αξέχαστες μυρωδιές από τα βουτυράπιδα, τα ρουσάπιδα, τα μηλάπιδα τις κοντούλες. Σπάνια είδη αχλαδιών που μας αποχαιρέτησαν παντοτινά γιατί τα εγκαταλείψαμε πρώτοι εμείς. Χορός καλοκαιριάτικος από τις παραφορτωμένες αγριαμπουρνελιές. Πλούσια τα ελέη του θεού απ αυτόν τον γλυκόξινο μαυροκόκκινο καρπό. Μια γεύση ανάμεσα στο κεράσι και την φράουλα. Υπάρχουν άραγε ίχνη από όλα αυτά; 

Το φθινόπωρο; Ένα λιβάδι από γηγενείς μοσχομυριστές φούξια ορχιδέες. Φύτρωναν στις καλλιεργήσιμες πεζούλες κάτω από το μοναστήρι. Αγριοζούμπουλα τα έλεγε η μάνα μου. Φυτρώνουν άραγε ακόμη; 

Λίγο χαμηλότερα από το καβούσι είναι οι πηγές του ποταμού μαύρος Κόλυμπος. Κάθε μεσημέρι οι βοσκοί οδηγούν τα κοπάδια τους στις πηγές του ποταμού για να ξεδιψάσουν. Το δρομολόγιο είναι πάντα ίδιο. Καμπί πηγές, πηγές Καμπι. Εκεί είναι οι μάντρες. Το απόγευμα το μουσικό πρόγραμμα έχει την τιμητική του με την ασκομαντούρα του βοσκού. Βοά ο κόσμος από το σεκλέτικο τραγούδι του αποκομένου βοσκού. Ειδυλλιακό τοπίο. Μέρη αγαπημένα και χώματα ιερά.

Σ' αυτό το σκηνικό στις καλές μέρες μερικές φορές τραγουδά ο πατέρας μου. Καμιά φορά τον συνοδεύει και η μάννα μου. Πολύ καλλίφωνος και απόφοιτος του σχολαρχείου ο πατέρας. Αγράμματη και φάλτσα η μάνα μου. Μα στο τραγούδι "η εύμορφη βοσκοπούλα" γραμμένο προς το τέλος του 15ου αιώνα είναι υπέροχη. 
Τουλάχιστον εγώ έτσι την βλέπω. 
Όχι μόνο γνωρίζει τα λόγια αλλά γνωρίζει και τη μουσική. 
Το ποίημα αυτό βίωμα των παιδικών μου χρόνων σφραγίζει τη ζωή μου και μεγαλώνει το χρέος μου για αυτό που είμαι και για αυτό που πρέπει να είμαι. 

" Σε μια εξορία ή σ' ένα λαγκάδι 

μία ταχινή επήγα στο κοπάδι. 

Σε δένδρη σε ποτάμια σε λιβάδια 

σε δροσερά και τρυφερά καλάμια.....

Πανώρια λυγερή, πανώρια κόρη 

πούχεις καλή καρδιά και ωραία τη θώρη...."

Τετάρτη, 21 Δεκεμβρίου 2016

Εκδήλωση για τον Αλ. Παπαδιαμάντη από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Βραχασίου "Ο ΑΝΑΥΛΟΧΟΣ"

Φωτογραφία του Πολιτιστικός Σύλλογος Βραχασιου Αναυλοχος.


Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΡΑΧΑΣΙΟΥ 
"Ο ΑΝΑΥΛΟΧΟΣ" 


ΣΑΣ ΚΑΛΕΙ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙ 
ΣΤΙΣ 26/122016 ΚΑΙ ΩΡΑ 6 μ.μ. 
ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ:



"ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΗΧΟΙ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ"
"Ο ΣΥΝΘΕΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΠΟΚΟΣΜΟΣ ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ"

SOS: Κινδυνεύει και η παλιά βρύση στον Πλάτανο!!!


Οι φωτογραφίες είναι αποκαλυπτικές!!!!
Το κοίλιασμα ήταν εμφανές εδώ και πολύ καιρό...
Το άφησαν όμως να πέσει...
Όμως τώρα κινδυνεύει να πέσει και άλλο τμήμα του τοίχου πάνω στο παλιό υδραγωγείο...
Χρειάζεται άμεση επέμβαση από τον Δήμο!!!
Ας μην το αμελήσουν...