"Αν ήμασταν «Αρχάνες»" - Το πρώτο κείμενο του Ιστολογίου τραγικά επίκαιρο!


Βραχάσι 19-7-2002

Του
Ν. Ι.Βλάχου
 
Ακούω πολλές φορές σχόλια για τους μικρούς τόπους και για τις ελάχιστες δυνατότητες που έχουν να επιβιώσουν μέσα στο χαοτικό σύστημα της Ενωμένης Ευρώπης, στη δίνη της παγκοσμιοποίησης, κλπ. κλπ.
Υπάρχουν όμως μικροί τόποι;
Θα έλεγα ότι χωρικά και πληθυσμιακά ναι… Υπάρχουν.
Όμως σκέφτομαι ότι, όπου υπάρχουν άνθρωποι με μεράκι και κοινή λογική τα πράγματα πάνε καλύτερα και από τους μεγάλους τόπους κάποιες φορές…
Ζούμε στην Ελλάδα, όπου οι Έλληνες ποτέ δεν υπέστειλαν την αγάπη για τον τόπο τους, το μεράκι τους, όπου πάντα εύρισκαν τρόπους να αντιταχθούν στη μιζέρια και την φθορά… Όχι όλες τις φορές, όμως πάντα σε κάθε εποχή, υπήρχαν «νησίδες σωτηρίας»…
Λέει ο Οδυσσέας Ελύτης στην ομιλία του στην Στοκχόλμη κατά την διαδικασία της βράβευσής του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας στις 8 Δεκεμβρίου του 1979: «…Η χώρα μου που είναι μικρή σε έκταση χώρου και απέραντη σε έκταση χρόνου……Το πρόβλημα για μας ήτανε να επωμισθούμε τα υψηλά διδάγματα που μας κληροδότησαν και, ο καθένας με τον τρόπο του, να τα αρμόσουμε πάνω στη σύγχρονη ευαισθησία. Πέραν από τα όρια της τεχνικής, οφείλαμε να φτάσουμε σε μια σύνθεση που από το ένα μέρος ν’ αναχωνεύει τα στοιχεία της Ελληνικής παράδοσης και από το άλλο να εκφράζει τα κοινωνικά και ψυχολογικά αιτήματα της εποχής μας. Με άλλα λόγια να φτάσουμε να προβάλλουμε τον τύπο του «Ευρωπαίου – Έλληνα».
Αλλά και μια άλλη μορφή η Μελίνα Μερκούρη πριν από μερικά χρόνια μας λέει από το Μεξικό, στις 29 Ιουλίου 1982 κατά τις εργασίες της Παγκόσμιας Διάσκεψης της UNESCO για την Πολιτιστική Πολιτική: "...Βλέπουμε την αλληλουχία των αρχαίων πολιτισμών κομματιασμένη, το παρελθόν γκρεμισμένο και τις θαυμάσιες ιδιαιτερότητες ξεθωριασμένες. Η μνήμη μας απειλείται και η ψυχή μας ξεραίνεται, η δημιουργικότητα ασφυκτιά, το παρόν ξεριζώνεται. Όποιος δεν έχει παρελθόν δεν έχει παρόν, λέει μια αραβική παροιμία. Αυτό το παρελθόν πρέπει να αναδυθεί από τα μουσεία για να γίνει πηγή έμπνευσης και δημιουργίας, να γίνει όργανο και χαρά του λαού ..."
Αυτές οι σκέψεις έρχονται στο μυαλό μου όταν διάβαζα πριν από λίγο καιρό ότι με σκοπό την επεξεργασία και ανάδειξη με νέες τεχνολογίες του ιστορικού υλικού για την Kρήτη του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, η Eταιρεία Kρητικών Iστορικών Mελετών, τα Γενικά Aρχεία του Kράτους και ο Δήμος Aρχανών προχώρησαν σε μια φιλόδοξη ερευνητική συνεργασία, με την υποστήριξη του υπουργείου Πολιτισμού.
Η μικροϊστορική αυτή έρευνα αποβλέπει στο να φωτίσει άγνωστες πτυχές της κρητικής ιστορίας και να ιχνηλατήσει την κοινωνική και την εθνική συνείδηση των ανθρώπινων κοινοτήτων, αναδεικνύοντας την τοπική ιδιαιτερότητα, ενταγμένη όμως σ` ένα ευρύτερο ιστορικό γίγνεσθαι, που ξεπερνά τα όρια της νήσου και εκτείνεται στο ευρύτερο περιβάλλον της νότιας νησιωτικής Eυρώπης.
Κι όλα αυτά στις Αρχάνες. Και άλλα πολλά στις Αρχάνες: Βιολογικός Καθαρισμός, σοβαρότατες υποδομές, υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων, αναπτυξιακές πρωτοβουλίες μέσα από αναπτυξιακές εταιρίες, οικιστικές αναπλάσεις κλπ. κλπ.
Τι λοιπόν κι αν οι Αρχάνες έχουν με την απογραφή του 2001 μόλις 4.526 κατοίκους και είναι ένας μικρός, μάλλον αγροτικός, Δήμος. Τι κι αν δεν έχει θάλασσα και οικονομική αιχμή τον τουρισμό;
Εκεί υπάρχει μεράκι και ικανότητα, υπάρχει η αγωνία για να κινηθούν προς τα εμπρός τα πράγματα…
Τα λέω όλα αυτά για να επανέλθω εκεί από όπου ξεκίνησα…
Δεν υπάρχουν μικροί τόποι τελικά… Και πώς θα μπορούσα άραγε να το ισχυριστώ αυτό όταν όπου κοιτάξει κανείς στην Κρήτη και στην Ελλάδα θα δει τα ίχνη μιας μεγάλης ιστορικής διαδρομής. Μιας διαδρομής που πρέπει να λειτουργήσει, όπως είπε η Μελίνα, ως αφετηρία για το μέλλον. Πρέπει όμως πρώτα να γνωρίσουμε την διαδρομή αυτή, μετά να δούμε ξεκάθαρα το μέλλον μας και μετά να εμπιστευθούμε τους κατάλληλους ανθρώπους για να μας οδηγήσουν.
Θα τελειώσω και πάλι με Ελύτη, ο οποίος στα Δημόσια και Ιδιωτικά του λέει ότι ο κάθε τόπος είναι η προβολή του Λαού του... Είμαστε ευχαριστημένοι άραγε με αυτή την «προβολή» σήμερα στο Απάνω Μεραμπέλλο; Δεν ξέρω… Ευτυχώς όμως που υπάρχουν και οι Αρχάνες σήμερα και μας δίνουν το μέτρο για να πορευτούμε…
«Δυστυχώς» αν ήμασταν και εμείς Αρχάνες, αν είχαμε αξιοποιήσει την πολιτιστική και ιστορική μας κληρονομιά, αν είχαμε ένα πραγματικό Ιστορικό Αρχείο, αν είχαμε κάνει τους Βιολογικούς καθαρισμούς μας, αν είχαμε κάνει τις οικιστικές αναπλάσεις μας, αν δεν πηγαίναμε ακόμη με χωματόδρομους στα ξενοδοχεία, αν είχαμε κερδίσει μια γαλάζια σημαία, αν είχαμε αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά προγράμματα που μας προσπέρασαν, αν είχαμε όραμα και πρόταση, αν δεν θεωρούσαμε τις ήττες μας ως φυσικό επακόλουθο της προσπάθειάς μας, αν φτιάχναμε τα σχολειά μας που γκρεμίζονται και όχι τους περιβόλους, αν κάναμε πράξη τη συμμετοχή μέσα από την ουσιαστική λειτουργία των Τοπικών Συμβουλίων, αν είχαμε αξιοποιήσει το σπουδαίο ανθρώπινο δυναμικό του τόπου μας, αν αυτό το σπουδαίο δυναμικό δεν είχε λουφάξει, αν δεν επιδεικνύαμε ως προσόντα μας το χαμηλό προφίλ, αν είχαμε την τόλμη να αναλάβουμε τις ευθύνες που μας αναλογούν, αν καταφέρναμε να μην μας παρακάμπτουν, αν δεν είμαστε τόσο μηχανιστικά κομματικοί αρνούμενοι υποκριτικά όμως τα κομματικά χρίσματα, αν ήμασταν πότε – πότε και «κακά» παιδιά, αν δεν αναδεικνύαμε τους απόντες μέχρι σήμερα, τους «μουγκούς», αλλά και τους πολιτικούς γυρολόγους, σε πρωταγωνιστές, αν είχαμε καταλάβει πόσο πίσω πήγαμε την τοπική μας δημοκρατία…. αν… αν…, τότε τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά…
Τότε σίγουρα δεν θα μιλούσαμε για ένα μικρό τόπο με τόση διχόνοια και τόσα δυσεπίλυτα, πλέον, προβλήματα… Θα μιλούσαμε για ένα άλλο τόπο ασφαλώς!
Προς το παρόν ας μας παρηγορεί ότι συνεχίζουμε να τον «βλέπουμε», κάποιοι, αυτό τον Μικρό Τόπο στην άλλη του «διάσταση». Κάτι είναι κι αυτό…

Βραχάσι Λασιθίου 

Δημοσίευση ΝΕΑ ΚΡΗΤΗ 20-7-2002

Σημείωση Ιστολογίου:
Πέρασαν 16 χρόνια από τότε που γράφτηκε αυτό το κείμενο.  Και είναι σα να μην άλλαξε τίποτα... Είναι τόσο επίκαιρο που με πιάνει κατάθλιψη όταν το ξαναδιαβάζω και διαπιστώνω ότι όχι μόνο δεν είμαστε στο ίδιο σημείο αλλά πολύ πιο πίσω...

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις τις τελευταίες 30 ημέρες

Η ιστορία της Μαρίας Λιουδάκη από τη Λατσίδα ήρθε στην επικαιρότητα με αφορμή την τανία "Το τελευταίο σημείωμα"

Στο Σίσι μια από τις μεγαλύτερες ανασκαφές στην Ελλάδα!

Εξαφανίστηκε και αναζητείται 60χρονος άνδρας

Ο πολύχρωμος γάμος στο Σίσι κόστισε 1 εκατ. δολάρια

Οι τέσσερις ναυαγοί σφουγγαράδες από την Κάλυμνο στο Σίσι

Υπογράφουμε για να τρέξει ξανά η Απάνω Βρύση στο Βραχάσι

Πρόταση βόμβα! Αεροδρόμιο στο Σίσι!

Οι μαθητές που πήγαιναν με τα πόδια στο Γυμνάσιο Νεάπολης το 1965!

Ιωάννης Τζιρβελάκης: "Με αφορά γιατί έχω συνείδηση"! (Uptaded)

Έδωσε το όνομά του στο νησί της Αγίας Βαρβάρας!!! Τέτοιο θράσος!! Από που το αντλεί;