Οι επινοήσεις των σκλαβωμένων στις ανάγκες της ζωής._Μνήμες από το Βραχάσι και την ταραγμένη 10ετία 1940-1950 του Γ. Ιεραπετρίτη


O Γιάννης Παχυγιαννάκης)Χαραλαμπογιάννης),
αδελφός του Παπού Νικόλη ανάμεσα σε συγγενείς.

Στο καφενείο του Γιώργη του Λεμπίδη:Ταμπουρατζής Γεώργιος, Παχυγιαννάκης Χαράλαμπος, Παχυγιαννακης Γιάννης (Χαραλαμπογιάννης), Παχυγιαννάκης Μανώλης,

Η φτώχεια και οι ανάγκες στο διάστημα της κατοχής, έκαναν τους ανθρώπους να επινοούν διάφορες κατασκευές και χειροτεχνίες, που τους ήταν χρήσιμες. «Πενία τέχνας κατεργάζεται».
Θυμάμαι τον μπάρμπα Γιάννη Παχυγιαννάκη αδελφό του παππού μου (Χαραλαμπογιάννη), και τι δεν έφτιαχνε! 
Κατ’ αρχήν, ως γέρος που ήταν, είχε χάσει τα δόντια του κι έτσι δυσκολευόταν πολύ στο μάσημα της τροφής. 
Τι έκανε λοιπόν; Βρήκε ένα ξύλο σκληρό και πελεκώντας το σιγά- σιγά και με συνεχές μέτρημα, κατόρθωσε να φτιάξει μία μασέλα άριστη στην εφαρμογή και στο μάσημα, λύνοντας έτσι το πρόβλημά του.
Δεν έφτανε μόνο αυτό. 
Από ξύλο έφτιαξε χτένι για τα μαλλιά, ενώ επιδιόρθωνε παλιά άχρηστα παπούτσια βάζοντας σόλες από ξύλο. 
Επίσης έφτιαξε συσκευή που βάζοντας μέσα το λινάρι και κτυπώντας το έμεναν οι ίνες και έφτιαχνε μ’ αυτές ύφασμα στον αργαλειό.
Φορτώματα για τα γαϊδούρια δεν υπήρχαν. Έκοβε βούρλα και χτυπώντας τα μ’ έναν κόπανο ή με τη συσκευή για το λινάρι, που είχε φτιάξει, έμεναν οι ίνες, με τις οποίες, πλέκοντάς τις, έκανε σχοινιά.
Θα κατασκεύαζε πολλά περισσότερα χρήσιμα και ωφέλιμα μικροπράγματα, εάν δεν έχανε και τα δυο του μάτια από μια απερισκεψία του. Πήγε στο χωράφι να κόψει ξύλα και χτυπώντας με το μανάρι του το ξύλο, πετάχτηκε ένα μικρό κομμάτι και του καρφώθηκε στο μάτι. Δεν έδωσε σημασία, ώσπου σ’ ένα μήνα το μάτι έπιασε πύον και άρχισε να σαπίζει. Πήγε τότε στο γιατρό για να του το γιατρέψει. Δυστυχώς όμως ο γιατρός του είπε:
- Το μάτι πρέπει να αφαιρεθεί για να μη χαλάσει και το άλλο. Χρειάζεται εγχείρηση και θα κοστίσει και τόσα χρήματα.
- Aκούς; Να μου βγάλεις το μάτι και να σε πληρώσω κιόλας! του λέει ο μπάρμπα–Γιάννης.
Έφυγε, και σε λίγο καιρό έχασε και το άλλο μάτι. Δεν στενοχωρήθηκε όμως και πολύ!
- Στην άλλη ζωή εμείς οι αόμματοι θα έχουμε τέσσερα μάτια! έλεγε ανακουφισμένος.
Ο Χατζηκαβετζής (Ιεραπετρίτης) είχε φτιάξει ένα ρολόι από ξύλο το οποίο δούλευε κανονικά. 
Επίσης, πριν από τον Φλέμιγκ είχε προβλέψει ότι η μούχλα της ντομάτας του έκανε καλό. Έτσι μας προέτρεπε όλους να μην πετάμε τα μουχλιασμένα φαγητά, αλλά να τα τρώμε. Ήταν προάγγελος της πενικιλίνης. 

Η Μητέρα μου Μαρία
Πολλές φορές ανέβαινε σαν σπουργίτης πάνω στη μαυρομουριά που είχε στο κήπο του σπιτιού του και έτρωγε τα μούρνα. Δύο ή τρεις φορές έπεσε από τη μουρνιά χωρίς ποτέ να πάθει το παραμικρό.
Δεν ήσαν όμως μόνο οι άνδρες μικροί εφευρέτες. Εφάμιλλοί τους ήταν και οι γυναίκες.
Η μητέρα μου θυμάμαι μάζευε τα λάδια που μένανε στο φαγητό, καθώς και τα απόλαδα (φέτσες) που μένανε στον πάτο του πιθαριού, και βάζοντας και νερό από διήθηση στάκτης (αλισίβα) έφτιαχνε σαπούνι. Αλισίβα επίσης έβαζε πάνω απ’ το κοφίνι με τα άπλυτα ρούχα, για να καθαρίσουν και ν’ ασπρίσουν.
Για βερνίκι μαύρο οι νοικοκυρές ανακάτευαν καπνιά με λάδι και έβαφαν τα λιγοστά παπούτσια. Επίσης, έσπαζαν τα χαρούπια (ξυλοκέρατα) με το σφυρί κάνοντάς τα κομματάκια και στη συνέχεια τα’βαζαν στο νερό για δύο ημέρες. Κατόπιν, βράζανε το νερό αρκετά μέχρι να γίνει σιρόπι. Το σιρόπι τότε αντικαταστούσε τη ζάχαρη, που ήταν σπάνιο είδος. Μακαρόνια επίσης δεν υπήρχαν. Οι γυναίκες έφτιαχναν χυλόφτες, που τις μαγείρευαν με το γάλα ή στεγνές με τυρί (συνηθίζονται και μέχρι σήμερα σε πολλά μέρη). 
Επίσης έφτιαχναν τα περίφημα σκυφιστά μακαρόνια. Η γιαγιά μου η Ευθαλεία ήταν μάνα σ’ αυτά!
Σκυφιστά μακαρόνια προσφέρονται, ακόμα και σήμερα, στον Κρούστα αλλά είναι της μηχανής, όχι χειροποίητα.


Συνεχίζεται...

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το βιβλίο 
του Γ. Ιεραπετρίτη:

"Το Βραχάσι κατά την περίοδο της κατοχής 
και του εμφυλίου"
1940-1950.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις τις τελευταίες 30 ημέρες

Διασχίζοντας το Φαράγγι στο Σελλινάρι στις αρχές του 20ου αιώνα...

"Τούτο τον κόσμο εμάθαμε"... λέει ο Γ. Κυβερνήτης

Ψήφισμα Βραχασωτών για το κλείσιμο των Γραφείων της Δημοτικής Κοινότητας

Συνέντευξη του Μανόλη Γιανναδάκη στο ΝΟΣΤΙΜΟΝ ΗΜΑΡ για την έκθεση χαρακτικής που ανοίγει σήμερα 4 Αυγούστου 2017 στο Βραχάσι με θέμα τον Ερωτόκριτο

O Γιώργης Ξυράφης στο Σίσι φτιάχνει μοναδικά μουσικά όργανα παραδοσιακής μουσικής!!!

Βραχασώτικες Ιστορίες: Η δημοσκόπηση του "χασαπόχαρτου" του ...Αρισμαρή!

Σπύρος Σουλαδάκης: Ένας πιανίστας με καταγωγή από το Βραχάσι

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΒΡΑΧΑΣΩΤΗΣ

Προσομοίωση του Μινωικού Παλατιού στο Κεφάλι του Μπούφου και της ευρύτερης περιοχής κατά την εποχή του χαλκού!!!