Καλά και άσχημα της μετακατοχικής εποχής_Μνήμες από το Βραχάσι και την ταραγμένη 10ετία 1940-1950 του Γ. Ιεραπετρίτη

Ο γράφων με τα άρβυλα της ΟΥΝΡΑ


Η κατοχή πέρασε. Στο μυαλό μας δε μένει παρά μόνο μια μικρή πικρή ανάμνηση. Οι σύμμαχοι καθημερινά κάνουν διανομές σε τρόφιμα, ζάχαρη, αλεύρι και ρούχα. Δεν μπορούμε να το πιστέψουμε πως από το ψωμί από ταγή και βίκο που τρώγαμε, βρεθήκαμε με χάσικες φρατζόλες. Οι κονσέρβες με βοδινό κρέας και με σαρδέλες δε λείπουν πια από το καθημερινό μας τραπέζι. Επίσης δε μας λείπει το κίτρινο τυρί, που για πρώτη φορά βλέπαμε , καθώς και το γάλα σε σκόνη.
Το καλοκαίρι μας πήραν όλα τα παιδιά που είμαστε αδύνατα και καχεκτικά και μας πήγαν σε κατασκηνώσεις στον Άγιο Νικόλα. Μείναμε στο γυμνάσιο και συνοδός μας ήταν ο καθηγητής Αριστείδης Βουρλάκης. Θυμάμαι την παρέα μας, που την αποτελούσαν ο Μανόλης Βλαχάκης, o Βαγγέλης Ελευθεράκης, ο Μιχάλης Μαρκάκης, και ο Δημόκριτος Βλαχάκης.
Κάθε μέρα πηγαίναμε για μπάνιο και τα βράδια ξεσηκώναμε τη γειτονιά με τις φωνές μας, τα καλαμπούρια και τις φάρσες που σκαρώναμε μεταξύ μας. Το φαγητό ήταν αρκετό και καλό, πλούσιο σε βιταμίνες. Κάθε πρωί με το τσάι μάς έδιναν να πιούμε και ένα ποτήρι με ντοματόζουμο, με αποτέλεσμα να σιχαθώ τις ντομάτες και να μην τις τρώγω μέχρι και σήμερα.
Επίσης, η ΟΥΝΡΑ τακτικά μας έκανε διανομές σε ρούχα προερχόμενα από την Αμερική. Μεταχειρισμένα μεν, αλλά σε καλή κατάσταση. Παπούτσια έδιναν μόνο στους μεγάλους, άρβυλα στρατιωτικά. Θυμάμαι, τα άρβυλα που πήρε ο παππούς μου ο Νικόλης τα οικονόμησα εγώ και ήταν τα πρώτα παπούτσια που φόρεσα στο Γυμνάσιο. Ήταν πολύ ευρύχωρα. Τα πόδια μου έπλεαν μέσα!
Η απελευθέρωση εκτός από τα καλά που μας προσέφερε πρόσθεσε και αρκετούς κινδύνους στην καθημερινή ζωή μας. Οι Γερμανοί έφυγαν, αλλά εκτός από τα πυρομαχικά που άφησαν διασκορπισμένα σε χώρους προσπελάσιμους και επισκέψιμους, άφησαν και τις παραλίες γεμάτες με νάρκες προσωπικού και οχημάτων.
Εμείς τα παιδιά επιστρέφοντας από το Γυμνάσιο της Νεάπολης περνούσαμε απ’ τα καμένα πυρομαχικά στη Λατσίδα και αψηφώντας τον κίνδυνο λόγω άγνοιας, πιάναμε τις οβίδες και τις χτυπούσαμε κάτω για να βγει το βλήμα. Παίρναμε το μπαρούτι ,τα μακαρόνια όπως τα λέγαμε, τα ανάβαμε και, ακουμπώντας τα πάνω στον τοίχο, αυτά έσκαζαν και έκαναν διαδοχικούς κρότους σαν τις στρακαστρούκες. Αρκετά διασκεδαστικό για μας τα παιδιά! Δεν γνωρίζαμε βέβαια ότι το βλήμα στις οβίδες μπροστά έχει δεύτερο καψύλλιο, το οποίο χτυπώντας το κάτω μπορούσε να εκραγεί.
Φαντάζεστε τι καταστροφή θα μπορούσε να προκαλέσει!
Πολλά παιδιά τραυματίστηκαν ασχολούμενα με τα πυρομαχικά, όπως ο Γιώργης Σουλαδάκης, ο Νίκος Τζανάκης και ο Γιώργης Τυράκης. Παράλληλα με τα παιδιά και οι μεγάλοι δεν έμειναν πίσω. Αυτοί περισσότερο ασχολούντο με τις νάρκες. Έβγαζαν με προσοχή τον επικρουστήρα και στη συνέχεια αφαιρούσαν το μπαρούτι, που το χρησιμοποιούσαν στο ψάρεμα.

Εκεί που πετάγανε τις νάρκες τώρα ανθεί ο τουρισμός.

Θυμάμαι πολλές φορές στο λιμάνι του Σισού να πετούν ολόκληρες νάρκες, βάζοντας τους φωτιά με φυτίλι και να σηκώνονται τα νερά δέκα μέτρα ψηλά καταστρέφοντας τα πάντα. Βαρύ το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές. Ο Κωστής Γιανναδάκης, ο Γιάννης Τζανάκης και ο Σάββας Σουλαδάκης έχασαν τη ζωή τους. Αιτία οι νάρκες.
Στα Μάλια δυστυχώς οι νάρκες προκάλεσαν σοβαρότερο πλήγμα σε ανθρώπινες ζωές. Γύρω στα είκοσι άτομα έχασαν τη ζωή τους είτε σκαλίζοντάς τες, είτε ενώ καλλιεργούσαν τα κτήματά τους εν αγνοία τους, αυτές έσκασαν και τους σκότωσαν.
Από τις πρώτες ημέρες της απελευθέρωσης η Κοινότητα με χωριανούς χτίστες, βοηθούμενοι και από άλλους χτίστες της περιοχής, ξεκίνησαν την επιδιόρθωση του κεντρικού δρόμου στο σημείο που τον είχαν ανατινάξει οι Γερμανοί. Στην εκτέλεση του έργου χρησιμοποιήθηκαν εργάτες χωριανοί και καμιά δεκαριά Ιταλοί που είχαν ανεβεί στο βουνό και είχαν παραμείνει στο χωριό. Τα μέσα ήταν ελάχιστα και πρωτόγονα. Αρκεί να σας πω ότι είχαν ένα ιταλικό αυτοκίνητο φορτηγάκι και επειδή δεν υπήρχε βενζίνη, ανάγκαζαν τους δύσμοιρους Ιταλούς να το πηγαινοφέρνουν σπρώχνοντάς το, για να μεταφέρουν τις απαραίτητες πέτρες για το χτίσιμο. Πέρασε εξάμηνο μέχρις ότου επιδιορθωθεί τελικά ο δρόμος. Το διάστημα αυτό οι ελάχιστοι οδηγοί της εποχής βαρυγκωμούσαν στην ανάγκη να χρησιμοποιήσουν την παράκαμψη του παλαιού χωμάτινου δρόμου πλάι στο ποτάμι.

Συνεχίζεται...

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το βιβλίο 
του Γ. Ιεραπετρίτη:

"Το Βραχάσι κατά την περίοδο της κατοχής 
και του εμφυλίου"
1940-1950.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις τις τελευταίες 30 ημέρες

Ο Μιχάλης Πεδιώτης με τον Γιώργη Γουλιδάκη!!! Μια σχέση αγάπης και μίσους!

Διασχίζοντας το Φαράγγι στο Σελλινάρι στις αρχές του 20ου αιώνα...

Τι μαγειρεύουν πάλι αύριο, μου λέτε;

Φωτογραφία από το 1925 του πρώτου αυτοκινήτου της γραμμής Ηρακλείου - Νεαπόλεως στο Βραχάσι!

Ο Μανόλης Ιεραπετριτάκης πήρε το πτυχίο της Νομικής Σχολής σε ηλικία 75 χρονών!

"Τούτο τον κόσμο εμάθαμε"... λέει ο Γ. Κυβερνήτης

O Μιχάλης....

Ο Ζαχαρίας Φασουλάς δίνει συνέντευξη στο Βραχάσι το 1992