Η γιορτή του Αγίου Παντελεήμονα και τα πετροκάμινα._Μνήμες από το Βραχάσι και την ταραγμένη 10ετία 1940-1950 του Γ. Ιεραπετρίτη

Το εκκλησάκι του Αγίου Παντελεήμονα και το Καβούσι.


Το εκκλησάκι του Αγίου Παντελεήμονα, φτωχό και ταπεινό, βρίσκεται νότια-ανατολικά του Βραχασού και στον δρόμο προς τα αγροκτήματα του Μαρίνακα και του Ορκιά. Σήμερα βρίσκεται στο δρόμο που ενώνει το χωριό με τον Εθνικό δρόμο Αγίου Νικολάου – Ηρακλείου.
Το εκκλησάκι είχε χρησιμοποιηθεί για καταφύγιο στους βομβαρδισμούς των Γερμανών όπως και όλες οι εκκλησίες του χωριού, γεγονός που το μαρτυρούσε η επιγραφή «ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ» στους τείχους του. Η θολωτή τσιμεντένια στέγη του ήταν πλέον ασφαλής από τα δώματα των σπιτιών με μεσοδόκια και δωματόχωμα. Βέβαια, η ασφάλεια στις εκκλησίες στηριζόταν περισσότερο στην πίστη των χωριανών προς το Θεό, μοναδικό φύλακά τους στους βομβαρδισμούς.




«Ο Θεός θα μας σώσει! Θα λοξοδρομήσουν οι βόμβες και δε θα πέσουν στα κεφάλια μας» έλεγαν. Όπως πραγματικά γινόταν.
Το τοπίο γύρω από το εκκλησάκι, αν και καλοκαίρι, 27 Ιουλίου, ήταν καταπράσινο από τις μουρνιές(μουριές) και τα γεμάτα ζωή περιβόλια του δασκάλου Τζανάκη. Αιτία το τρεχούμενο νερό από το Καβούσι του Αγιασμένου, που το μάζευε σε στέρνα και το χρησιμοποιούσε για πότισμα.
Από την παραμονή οι νεαροί του χωριού, 12 με 15 ετών, όπως συνηθιζόταν, έφτιαξαν δίπλα στην εκκλησία τα πετροκάμινά τους. Ο συναγωνισμός ήταν μεγάλος, καθώς στο τέλος ψηφιζόταν το καλύτερο πετροκάμινο, που για έπαθλο το διατηρούσαν μέχρι τον επόμενο χρόνο, για να τροφοδοτεί την εκκλησία με κάρβουνα για το θυμιατό, ενώ τα υπόλοιπα τα γκρέμιζαν. Στη συνέχεια τελειώνοντας η λειτουργία και ενώ η θράκα ήταν περισσή, τα παιδιά έβαλαν πατάτες στη χόβολη, που λόγω της πείνας ήταν λουκούμι και περιζήτητος μεζές.
Εκείνη τη χρονιά, παρά τις δυστυχίες και την πείνα, το εκκλησάκι και ο τριγύρω περίβολος, γέμισε από πιστούς. Πολλοί ήλθαν από τα γύρω χωριά, όπως συνήθιζαν(Μίλατο, Λατσίδα, Βουλισμένη και Μάλλια). Οι δυσκολίες της ζωής έφεραν τον κόσμο πιο κοντά στο Θεό. Οι τρεις παπάδες του χωριού, ο Παπά Νικόλης, Παπά Διονύσης και ο ηλικιωμένος Παπά Ζαχαρίας, συλλειτούργησαν και ευλόγησαν τους λιγοστούς άρτους. Το σιτάρι ήταν δυσεύρετο, μια και οι περισσότεροι χωριανοί τρεφόντουσαν με ψωμί από κριθάρι(κριθαροκουλούρες), ταγή και βίκο.
Εγώ, θυμάμαι, είχαμε πάει στο πανηγύρι με τους γονείς μου και τις αδερφές μου, ξυπόλητος βέβαια, ενώ οι αδερφές μου φορώντας φελλούς, τα παπούτσια της εποχής. Μετά το τέλος της λειτουργίας κατάφερα να ξεγλιστρήσω από τους γονείς μου, οι οποίοι επέστρεψαν στο σπίτι και να περιηγηθώ στα νεόκτιστα πετροκάμινα, που ήταν στο φόρτε τους. Οι παρέες είχαν ψήσει τις πατάτες και το διασκέδαζαν μεταξύ τους.
Ο Βλαχάκης(Δημόκριτος) προθυμοποιήθηκε, επειδή ήταν και γείτονας να με φιλέψει από το μεζέ τους. Καμίνια έφτιαξαν ο Ταγκουρνής, ο Στεφανάκης(Ούκλης), ο Μεθυμός(Γιώργης), ο Καδογιάννης, ο Ανδριαννάκης(Σκαρονίκος) και ο Βλαχάκης(Δημόριτος). Καλύτερο ψηφίστηκε τελικά του Δημόκριτου. Ήταν τερτιμπιτζής στα καμίνια.

Σχέδιο Πετροκάμινου

Μετά το συμπόσιο ήρθε η σειρά του φρούτου, Όλα τα παιδιά ανέβηκαν στις πελώριες μαυρομουρνιές που περιέβαλλαν το εκκλησάκι και χόρτασαν με μούρνα(μούρα). Κατεβαίνοντας από τις μουρνιές ήσαν αγνώριστοι. Μούτρα, χέρια και ρούχα ήσαν όλο κόκκινες μουτζούρες. Στη συνέχεια πήγαν όλοι μαζί στο Καβούσι για πλύσιμο. Το νερό άλλαξε χρώμα, φαινόταν σαν βυσσινάδα!
Οι πελώριες αυτές μουρνιές στη συνέχεια δεν μπόρεσαν να ξεφύγουν από τη μανία των κατακτητών. Οι Ιταλοί παίρνοντας αγκαρία τους νέους του χωριού τις έκοψαν όλες, για να χρησιμοποιήσουν τα ξύλα τους στα μαγειρεία. Ήταν τα τελευταία θύματα που ξηλεύτηκαν. Πρώτα κόπηκαν τα πλατάνια στα Τσικαλαριά, μετά οι ντριγιάδες και τελευταίες οι μουρνιές.



Συνεχίζεται...

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το βιβλίο 
του Γ. Ιεραπετρίτη:

"Το Βραχάσι κατά την περίοδο της κατοχής 
και του εμφυλίου 
1940-1950.


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις τις τελευταίες 30 ημέρες

Διασχίζοντας το Φαράγγι στο Σελλινάρι στις αρχές του 20ου αιώνα...

"Τούτο τον κόσμο εμάθαμε"... λέει ο Γ. Κυβερνήτης

Ψήφισμα Βραχασωτών για το κλείσιμο των Γραφείων της Δημοτικής Κοινότητας

Συνέντευξη του Μανόλη Γιανναδάκη στο ΝΟΣΤΙΜΟΝ ΗΜΑΡ για την έκθεση χαρακτικής που ανοίγει σήμερα 4 Αυγούστου 2017 στο Βραχάσι με θέμα τον Ερωτόκριτο

O Γιώργης Ξυράφης στο Σίσι φτιάχνει μοναδικά μουσικά όργανα παραδοσιακής μουσικής!!!

Βραχασώτικες Ιστορίες: Η δημοσκόπηση του "χασαπόχαρτου" του ...Αρισμαρή!

Σπύρος Σουλαδάκης: Ένας πιανίστας με καταγωγή από το Βραχάσι

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΒΡΑΧΑΣΩΤΗΣ

Προσομοίωση του Μινωικού Παλατιού στο Κεφάλι του Μπούφου και της ευρύτερης περιοχής κατά την εποχή του χαλκού!!!