Άγιος Γεώργιος Βραχασώτης και η ιστορική καταγραφή της πορείας του θρυλικού Μοναστηριού από τον Βραχασώτη Αριστείδη Βουρλάκη - Έκτο μέρος



Του
Αριστείδη Βουρλάκη




…Και  αφού πρόκειται περί ενός τόσο σπουδαίου γλυπτού καλλιτεχνήματος νομίζω ότι επιβάλλεται να προσθέσω σαν επίλογο του παρόντος σημειώματός μου δύο λόγια για τον μεγάλο μα αφανή και άγνωστο μέχρι σήμερα γλύπτη, στη δεινότητα της σμίλης του οποίου οφείλεται το έργο αυτό.
Ωνομάζετο Εμμανουήλ Μακράκης και εγεννήθη εις το χωρίον Μέσα Λασήθι το 1835.
Ο πατέρας του ονομάζετο Γεώργιος Μακράκης και η μητέρα του Αικατερίνη Μακράκη το γένος Φαρσάρη.
Εενυμφεύθη το 1858 εις Κεράν Πεδιάδος την Χρυσήν Μιχ. Μπετεινάκη και απέκτησε 7 υιούς και μίαν θυγατέραν .
Εκ των απογόνων του ζουν σήμερον ο τελευταίος υιός του Δαβίδ, εννέα άρρενες εγγονοί του και εννέα θήλεις, επίσης μια ανηψιά του εις Νεάπολιν, η σύζυγος του Χατζή Γεωργίου Χουρδάκη.
Ο Εμμανουήλ Μακράκης προωρίσθη από τον απλοϊκόν πατέρα του να ακολουθήση το πατρικόν επάγγελμα του ποιμένος, δια το οποίον δεν εχρειάζετο ούτε προσπαρασκευή ιδιαιτέρα ούτε πατρική δαπανηρά μέριμνα.
Έτσι ο μικρός Μανώλης μαζύ με την πλειάδα των λοιπών μεγαλυτέρων και μικροτέρων αδελφών του πέρασε τα παιδικά του χρόνια ποιμαίνων τα πατρικά ποίμνια.
Μέσα όμως στο σφικτοδεμένο και ρωμαλαίο ποιμενικό σώμα  του Μακράκη εκρύπτετο μια ψυχή λεπτή με καλλιτεχνικάς ιδιότητας που θα έμεναν για πάντα κρυμμένες και ανεκμετάλλευτες,  αν η τύχη δεν παρουσίαζε το παρακάτω περιστατικό που άλλαξε άρδην τον ρουν της ζωής του και τον έφερε από τις κυορυφογραμμές και τις μαδάρες και τα κατσάβραχα στο ατελιέ της θεάς τέχνης και τον έκαμε από άσημο ποιμένα μεγάλο και αξιόλογο γλύπτη.
Μια θερινή φεγγαρόλουστη βραδυά του 1852 εγίνετο ένας γάμος στο Μαρμακέτο του Λασηθίου, ο γαμπρός ήτο στενός φίλος του και τον εκάλεσε στο γάμο.
Ο Μανόλης ήτο τότε 18 χρονών παληκάρι και μια τέτοια πρόσκλησις του έκρουσε τις νεανικές του χορδές της καλλιτεχνικής του ψυχής. Άφησε λοιπόν ασυλλόγιστα στο βουνό το κοπάδι και έτρεξε να συμμερισθή τη χαρά του αγαπημένου φίλου του στο Μαρμακέτο.
Το γλέντι εφούντωσε όσο πρωχορούσε η νύχτα και από τραγούδι σε τραγούδι και από χορό σε χορό τον βρήκε το ξημέρωμα της άλλης μέρας στο Μαρμακέτο. Τα
ο κοπάδι όμως έμενε αφύλακτο και κατέβηκε στα αμπέλια, που σαν πράσινες πινελιές εστόλιζαν τους πρόποδας των βουνών κι άρχιζαν να ροδίζουν τους γλυκόξινους καρπούς των.
Η προξενηθείσα ζημία ήταν μεγάλη και ο Μανώλης για να ξεφύγη από τα επακόλουθα της δικαιολογημένης πατρικής οργής, της οποίας φαίνεται είχεν πικράν πείραν απ΄ το παρελθόν, αντί να ξαναγυρίση στους αγριεμένους πατρικούς κόλπους κατέφυγε περιπλανώμενος εις τον ασφαλή λιμένα του Αναγνώστη Μαυρινίτη, στους Μουκτάρους Πεδιάδος, γνωστού του και διασήμου γλύπτου.
Σαν άλλος Οδυσσεύς διηγήθη την περιπέτεια του στον Αλκίνοο των Μουκτάρων με τον οποίο εν τέλει συμφώνησε όχι να τον βοηθήση να ξαναγυρίση στη πολυπόθητη πατρική γη, αλλά να του διδάξη τη γύπτική τέχνη υπό τον όρο να εργασθή 6 χρόνια χωρίς αμοιβή, 1 χρόνο σε γεωργικές εργασίες και 5 χρόνια στην τέχνη.
Αμέσως από τις πρώτες μέρες  της εισαγωγής του εις τα μυστικά της τέχνης έδειξε το μεγάλο τάλαντο και στα 5 χρόνια ακριβώς πήρε το τεστήρι(δίπλωμα) από το δάσκαλο του τον Μουκταριανό Αναγνώστη  Μαυρινίτη.
Έκτοτε εργάσθη μόνος του επί 48 χρόνια.


Το τέμπλο του Άη Γιώργη του Βραχασώτη

Τα σπουδαιότερα έργα του στην Ανατολική Κρήτη είναι:
Α. Εις τον Νομόν Λασιθίου.
Τα τέμπλα των κάτωθι εκκλησιών ήτοι
1.     Του Αγίου Γεωργίου του Βραχασώτη.
2.     Των Αγίων Αναργύρων και του Μιχαήλ Αρχαγγέλου εις την ιδιαιτέραν του Πατρίδα Μέσα  Λασήθι
3.     Του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου εις το Μαρμακέτο.
4.     Της Αγίας Τριάδος εις το Τζερμιάδω
5.     Του Αγίου Γεωργίου εις τον Άγιον Γεώργιον
6.     Του Προφήτου Ηλία εις Κουδουμαλιάν
7.     Του καθεδρικού Ναού του Αβρακόντες
8.     Της Αγίας Παρασκευής εις το Καμινάκι.
9.     Του Αγίου Παντελεήμονος εις του Λαγού.
10.            Της Μονής Βιδιανής
Ειργάσθη επίσης και εις διάφορες άλλες Εκκλησίες της Επαρχίας Μεραμβέλλου και Βιάννου.

Β. Εις τον Νομόν Ηρακλείου
Τα τέμπλα των κάτωθι Εκκλησιών ήτοι,
1.     Της Καρδιωτίσης εις Κεράν Πεδιάδος
2.     Του Αγίου Γεωργίου και Αγίου Δημητρίου εις Γωνιές Πεδιάδος
3.     Της Ευαγγελιστρίας και Αγίου Γεωργίου εις Μοχόν
4.     Των Αγίων Θεοδώρων εις Σφεντίλη
5.     Του Αγίου Ιωάννου εις Ποταμιές
6.     Της Αγίας Παρασκευής εις Αβδού
7.     Της Μεταμορφώσεως εις Ασκούς
8.     Των Αγίων ΑΝαργύρων εις Ξυδά
9.     Των Αγίων Αποστόλων εις Αποστόλους
10.                        Της Παναγίας των Μαλλίων
11.                        Των Καθεδρικών Ναών και των τριών χωρίων της Χερσοννήσου
12.                        Της Εκκλησίας της Κόξαρης
13.                        Της Εκκλησίας των Γουβών
14.                        Της Εκκλησίας των Καλεσσών Μαλεβυζίου
15.                        Της Μονής Σαββαθιανών
16.                        Της Αγίας Κυριακής εις Ζαρόν Καινουρίου
17.                        Του Αγίου Ιωάννου εις Ανώγεια Μυλοποτάμου.
Ο Μακράκης ειργάσθη εν συνόλω εις 102 εκκλησίες της Ανατολικής Κρήτης
Ο Εμμ. Μακράκης εκτός του δαιμονίου της γλυπτικής τέχνης είχε και άλλας αρετάς.
 Ήτο εργατικότατος και ταχύς  εις την εκτέλεσιν των αποφάσεων του, ήτο αποφασιστικός και ευθύς χαρακτήρ, θερμός πατριώτης και Χριστιανός.
Εχρημάτισε καπετάνιος του χωρίου Κερά, απ΄ όπου όπως είπαμε ανωτέρω ενημφεύθη, υπηρέτης υπό τας διαταγάς του Κόρακα και του Κων/νου Σφακιανάκη από τον οποίο και ετιμήθη δια τας πολυτίμους υπηρεσίας του με το αξίωμα του πεντακοσιάρχου.
Ιδού μερικά ανέκδοτα από τη ζωή του διασήμου γλύπτου μας που μαρτυρούν τις πολύτιμες παραπάνω αρετές του.
Εις το 1884 έμενε στον Μοχόν Πεδιάδος όπου ειργάζετο τα τέπμπλα του Αγίου Γεωργίου.
Κάποια μέρα βγήκαν στο Μοχό από τις Ποταμνιές δυο ταραχοποιοί Τούρκοι ονομαζόμενοι Κακέπηδες, αφού εμέθυσαν καλά μπήκαν στο καφενείο όπου καθότανε ο Μακράκης και έπινε το ναργιλέ του και άρχισαν να υβρίζουν τα θεία και τους Χριστιανούς.
Ο Μακράκης δεν έχασε καιρό, σήκωσε το ναργιλέ, οι Τούρκοι έφυγαν καταντροπιασμένοι και δεν ξαναγύρισαν πλια στο Μοχό.
Στην επανάστασι του ’66 πάλι, κάποιος από τις Γωνιές ονομαζόμενος Γεώργιος Ασσαριωτάκης ή Μουζάκας ποιμήν και τρομερός κλέπτης έκαμε συμμορίαν από φίλους του και πήγαν στα Καρδουλιανά Πεδιάδος και έκλεψαν την κόρη ενός αγά, την έφεραν κατόπιν στη Μονή της Κεράς να τη βαπτίσουν και να την πάρη γυναίκα του ο Ασσαριωτάκης.
Η χανούμισα διαμαρτύρετο και εφώναζε να την πάνε στον μπαμπά της ή να τη σκοτώσουν, επροτιμούσε, έλεγε τον θάνατον παρά τον αγριάνθρωπο αυτό.
Ο ηγούμενος τότε κάλεσε το Μακράκη ως καπετάνιο της περιοχής και άλλους προκρίτους, οι οποίοι τη υποδείξει του Μακράκη ηλευθέρωσαν την κοπέλα, την παρέδωσαν στον Αντώβνιον Ξανθουδίδην αρχηγόν Πεδιάδος εξ Αβδού, ο οποίος την παρέδωσε στον πατέρα της εις τα Καρδουλιανά.
Ο Ασσαργιωτάκης  δια να εκδικηθή ήλθε με τη συμμορία του στο χωρίον Κερά δια να απαγάγη την κόρη κάποιου Γεωργίου Κρητσωτάκη Αικατερίνη διότι συνήργησε και αυτός να του πάρουν πίσω την Τουρκάλα.
Κατά την ώρα της απαγωγής έγινε συμπλοκή κατά την οποίαν εφονεύθη ο αδελφός του Ασσαργιωτάκη η δε απαγωγή δεν επραγματοποιήθη.
Ένεκα των επεισοδίων αυτών εδημιουργήθη ζήτημα εκτάσεως και ηπήλθη σύρραξις μεταξύ των δύο χωρίων Γωνιών και Κεράς, το οποίο εδιευθετήθη τη επεμβάσει του Μακράκη, ο οποίος επρότεινε και επέβαλε συμβιβασμόν να πάρη ο Ασσαργιωτάκης την Αικατερίνην και να λήξη το ζήτημα, όπερ και έγινε.
Κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του ειργάζετο στον Προφήτη Ηλίαν της Κουδουμαλιάς λασιθίου, όπου προσεβλήθη από πνευμονία. Όταν είδε ότι η κατάστασις του εχειροτέρευε έφυγε και ήλθε στην Κερά κοντά στην αγαπημένη του Χρυσή, κρατούσε μαζύ του και
30 οκάδες ψιλομίγαδο.
Μόλις έπεσε στο κρεβάτι του είπε στη γυναίκα του «αυτό τον καρπό να καθαρίσης, να τον πας στο μύλο, γιατί μ αυτό θα μου κάνουν το πορθιάτικό μου».
Πραγματικώς έτσι και έγινε, ύστερα από λίγες μέρες πέθανε την 6ην Μαϊου 1906 εις ηλικίαν 71 ετών, η ιδιατέρα του πατρίς το Μέσα Λασήθι και η θετή του Κερά Πεδιάδος έχανεν ένα επίλεκτο μέλος των.
Η Κρήτη για την οποία ηγωνίσθη και η οποία πια ευρίσκετο στο ξημέρωμα της λευτεριάς της έχανε ένα σπουδαίο αγωνιστή και η ξυλογλυπτική έχανε το Χαλεπά της.
Δυο εκ των υιών του ο Αρτέμις και ο Γεώργιος τους οποίους εισήγαγε εις τα μυστικά της γλύπτικής εσυνέχισαν το έργον του.
Ο εγγονός ο οποίος φέρει και το ίδιο όνομα του Εμμ. Μακράκης υιός του Αρτεμίου Μακράκη, συνεχίζει και μέχρι σήμερα την πατρογονική τέχνη εργαζόμενιος εις το Ηράκλειο και εις την συνοικία  Ακ Ντάμπια αριθμ. 203._

Σημείωση Ιστολογίου:

Το κείμενο αυτό για την ιστορική μονή του Άη Γιώργη Βραχασώτη, που είναι αχρονολόγητο και ανυπόγραφο, έχει γραφεί σύμφωνα με διασταυρωμένες πια πληροφορίες μας από τον συγχωριανό μας αείμνηστο Καθηγητή Αριστείδη Βουρλάκη.
Το κείμενο παρουσιάζουμε σε συνέχειες από το ιστολόγιό μας με την ακριβή κατά το δυνατόν γλωσσική απόδοσή του, όπως δηλαδή γράφηκε και διεσώθη σε δακτυλογραφημένο δεκατριών σελίδων κείμενο.

Ν.Ι. Βλάχος

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις τις τελευταίες 30 ημέρες

Η ιστορία της Μαρίας Λιουδάκη από τη Λατσίδα ήρθε στην επικαιρότητα με αφορμή την τανία "Το τελευταίο σημείωμα"

Στο Σίσι μια από τις μεγαλύτερες ανασκαφές στην Ελλάδα!

Εξαφανίστηκε και αναζητείται 60χρονος άνδρας

Ο πολύχρωμος γάμος στο Σίσι κόστισε 1 εκατ. δολάρια

Οι τέσσερις ναυαγοί σφουγγαράδες από την Κάλυμνο στο Σίσι

Υπογράφουμε για να τρέξει ξανά η Απάνω Βρύση στο Βραχάσι

Πρόταση βόμβα! Αεροδρόμιο στο Σίσι!

Οι μαθητές που πήγαιναν με τα πόδια στο Γυμνάσιο Νεάπολης το 1965!

Ιωάννης Τζιρβελάκης: "Με αφορά γιατί έχω συνείδηση"! (Uptaded)

Έδωσε το όνομά του στο νησί της Αγίας Βαρβάρας!!! Τέτοιο θράσος!! Από που το αντλεί;