Ο δρόμος στο Βραχάσι έχει τη δική του ιστορία.(Τελευταία ενημέρωση 31-3-2018)


Μια πανοραμική εικόνα με τους δύο οδικούς άξονες(Νότια από την πλευρά του Σελλιναριού και Βόρεια από την πλευρά του  Καλαρύτη) , από κάθε πλευρά του ορεινού όγκου του  Αναύλοχου για να συνδέσουν τη δυτική Κρήτη με την ανατολική.

Το Βραχάσι έχει συνδέσει την ακμή αλλά και την παρακμή του με τον δρόμο που το συνδέει με την υπόλοιπη Κρήτη προς τα δυτικά αλλά και στα ανατολικά του.
Αυτός ο δρόμος δεν ήταν χαραγμένος όπως είναι σήμερα...
Αξίζει λοιπόν να προσπαθήσουμε να δούμε τα ιστορικά του ίχνη...
Το παλαιό οδικό δίκτυο όπως το θυμούνται οι παλιότεροι που οδηγούσε από την περιοχή του Σισού στο Βραχάσι, ξεκινούσε από την περιοχή Κακά Πηλά και προχωρούσε προς ανατολάς  περνώντας από το γνωστό Χάνι.

Το Ιστορικό Χάνι που έχει δώσει την ονομασία του στην περιοχή 

Στη συνέχεια του ήταν η γνωστή πετρόκτιστη και αρκετά ισχυρή γέφυρα στο Μακρύ Μύλο.  Πάνω από τη γέφυρα αυτή που την κρύβουν σήμερα τα καλάμια διέρχονται ακόμη και στις μέρες μας βαρέα οχήματα που εξυπηρετούν τα πεντάστερα ξενοδοχεία της περιοχής αλλά και τους γύρω οικισμούς και τη Μίλατο.


Την άνοιξη του 2011 ο χειριστής της Περιφέρειας Δημήτρης Γαλανάκης με προσεκτικές κινήσεις καθάρισε τις προσχώσεις κάτω απ τη γέφυρα που είχαν ελαττώσει το ύψος της.
Φάνηκε τότε η ομορφιά ολόκληρης της γέφυρας.
Δεν υπάρχει κάποια εμφανής τουλάχιστον επιγραφή η κάτι που να μας ενημερώνει για την κατασκευή της.

Η γέφυρα όπως είναι σήμερα

Σε σχετικό δημοσίευμα ο Μαρκογιώργης λέει ότι είναι έργο του Κωστή Πασά Αδοσίδη.
Από τη γέφυρα αυτή η οδός συνέχιζε ανατολικά και διερχόταν πάνω από την περιοχή Μακρύς Μύλος.
Πολλοί είναι οι συγχωριανοί που ενθυμούνται το μύλο σε καλή κατάσταση με τη δεξαμενή νερού και με σχεδόν όλο τον εξοπλισμό του.
Μέρος του εξοπλισμού πρέπει να έχει ο Μανόλης Διπλαράκης διότι ήταν ιδιοκτησία της οικογενείας του.
Μετά το Μακρύ Μύλο η οδός αυτή διερχόταν από την τοποθεσία Μαρινάκη Μνήμα(Μαρίνακας) που οι νεότεροι σήμερα δεν γνωρίζουν ως τοπωνύμιο, το οποίο όμως αναφέρεται σε παλαιά συμβόλαια.
Στη συνέχεια είναι η Καμάρα του Ιταλού.


View of the bridge and kalderim road in the Selinari gorge in 1929 (National Geographic Magazine).
Η φωτογραφία αυτή δείχνει ότι ο δρόμος δεν είχε την ίδια χάραξη με αυτή που έχει σήμερα. Η Γέφυρα του Ιταλού τοποθετείται χαμηλότερα από την εκκλησία, στον πόρο του φαραγγιού, προς την πλευρά του Σισού. Μετά τη στροφή στο βάθος της φωτογραφίας πρέπει να είναι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και υποθέτουμε ότι η γέφυρα είναι στη δεύτερη στροφή εκεί που ήταν ο παλιός μύλος


Πρόκειται για δυο πολύ παλιές φωτογραφίες στο φαράγγι του Σελλιναριού που λογικά τοποθετούνται από 1915 - 1930.
Η πρώτη φωτογραφία ανήκει στο διάσημο φωτογράφο Maynard Owen Williams (1888 -1963) του National Geographic.
Η χρονική διαφορά που έχουν ληφθεί οι φωτογραφίες είναι εμφανής.
Η πρώτη είναι παλαιότερη και σε αυτή διακρίνεται το πέτρινο καλντερίμι.
Στη δεύτερη το καλντερίμι φαίνεται να έχει υποχωρήσει αφού πλέον τον ανηφορικό δρόμο χρησιμοποιούν αυτοκίνητα. Ένα από αυτά διακρίνεται.
Μια χρήσιμη παρατήρηση επίσης είναι ότι η καμάρωτή γέφυρα βρίσκεται στο κέντρο περίπου του φαραγγιού, πολύ χαμηλότερα από εκεί που είναι σήμερα...
Για τη γέφυρα του Ιταλού μας αναφέρει σχετικά ο Μιχάλης Πετσαλάκης πρώην Πρόεδρος της Κοινότητας Βραχασίου:
"Η γέφυρα αυτή είχε μια ξεχωριστή καλαισθησία.
Μπορεί να πει κανείς ότι είχε κάποιες ομοιότητες με τις γέφυρες της Ηπείρου.
Η ακριβής θέση της ήταν εκεί που υπάρχουν ακόμη και σήμερα τμήματα του αγωγού του φράγματος Σελλιναριού.
Μάλιστα οι τσιμεντοσωλήνες μέσα σε μπετόν περνούσαν πάνω από τη δεξιά πλευρά της γέφυρας και η εξαγωγή των τσιμεντοσωλήνων έβγαινε σε αγωγό (τσιμενταύλακα ) πολύ κοντά στο γερμανικό πυροβολείο.
Η γέφυρα αυτή ήταν ένα πολύ σημαντικό έργο του Ιταλού. Πρίν την κατασκευή της υπήρχε μονοπάτι κοντά στην κοίτη του χειμάρρου όπου έγινε και η περίφημη μάχη των στενών Σελλιναριού, όπως λέει ο Ιστορικός Μουρέλος .
Όμως το χειμώνα ο χείμαρρος ήταν επικίνδυνος και αδιάβατος.
Οι Βραχασώτες αναγκαζόταν να πηγαίνουν από Αγίους Σαραντα-Καλαρύτη-Μπαλωθιές για να φτάσουν στις περιουσίες τους στο Σίσι.
Η γιαγιά μου Μαρία Λαπίδη αλλά και άλλοι γεροντότεροι Βραχασώτες μιλούσαν με σεβασμό γι αυτό το έργο που τους συντόμευσε το δρομολόγιο πρός Σίσι, αλλά έκαναν και Βραχασώτικο χιούμορ με μια μαντινάδα που έλεγε:
"Ανάθεμα τον Ιταλό
που καμε τση καμάρες

κι εδά περνούμε αντίρρητα
ωσάν τση βουιδάρες".
Στη βόρεια πλευρά στη μέση περίπου του τόξου της γέφυρας υπήρχε επιγραφή. Μάλλον ανέφερε χρονολογία κλπ.
Και βέβαια απ αυτή τη γέφυρα πέρασε και το πρώτο αυτοκίνητο.
Δυστυχώς αυτό το ωραίο ανθρώπινο κατασκεύασμα καταπλακώθηκε και καταστράφηκε κατά τη διάνοιξη της Εθνικής οδού τη δεκαετία του 70."


Μια σπάνια φωτογραφία του Φαραγγιού στο Σελλινάρι που βρήκαμε σε ανάρτηση των Babis Skouloudis Rena Belenioti στην Ομάδα των Παλαιών Φωτογραφιών του Αγίου Νικολάου.


Όπως αναφέρει στο βιβλίο του για το Σελλινάρι ο Ευάγγελος Παχυγιαννάκης σχετικά με τη γέφυρα:

"...Πολύ πιο παλιά η είσοδος στη χαράδρα(του Σελλιναριού ή Χαβγά) γινότανε από ένα στενότερο δρόμο, κάτω χαμηλά απ΄ τον ξεροπόταμο, που τον γεφύρωνε "του Ιταλού η καμάρα".
Λεγόταν έτσι, γιατί χτίστηκε από το Νικολή Κυπριωτάκη, όταν ήταν δήμαρχος του Βραχασού, που τον παρανώμαζαν "Ιταλό", προφανώς γιατί εγνώριζε την Ιταλική γλώσσα και συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκε ως διερμηνέας ανάμεσα σε έλληνες και ιταλούς κατά τη διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ."

Πάνω από την ανατολική πλευρά της γέφυρας πέρασε και ο αγωγός αρδευσης του λεγόμενου φράγματος Τσικαλαριά- Σελλιναριού.
Αυτή η γέφυρα ήταν μεγάλο και ζωτικό έργο για το Βραχάσι και καταπλακώθηκε κατά τη διάνοιξη της Νέας Εθνικής οδού τη δεκαετία του 70.
Στη βόρεια πλευρά σε ύψος περίπου 100 μέτρων υπάρχει ακόμη το αναξιοποίητο ιταλικό πυροβολείο από σκυρόδεμα.
Απ’ αυτή τη γέφυρα μέχρι το Σελλινάρι υπήρχε λιθόστρωτο καλντερίμι που επίσης το θυμούνται πολλοί ακόμη. Πριν το καλντερίμι, δηλαδή πριν την κατασκευή της γέφυρας υπήρχε στενό μονοπάτι.


Ο Μύλος του Ελευθεράκη στο Σελλινάρι
Πρέπει επίσης να αναφέρουμε εδώ ότι από αυτή τη γέφυρα και το καλντερίμι περνούσαν προσωρινά για μικρό χρονικό διάστημα τα αυτοκίνητα διότι κατά την υποχώρησή τους οι Γερμανοί το 1945 ανατίναξαν το στενώτερο σημείο της χαράδρας στο Σελλινάρι.
Στην ενδιάμεση απόσταση υπάρχει το τοπωνύμιο "Πέζα" που κι αυτό δεν το γνωρίζουν οι νεώτεροι .
Υπάρχει επίσης ο δεύτερος νερόμυλος του οποίου τα ερείπια ανέδειξε ο Μαρκογιώργης.


Ο δρόμος με το καλντερίμι περνούσε κάτω απ την παλαιά Εθνική οδό πολύ κοντά στο ποτάμι όπου υπήρχε πλούσια βλάστηση κυρίως πλατάνια και άφθονο νερό από τη Φλέγα του Αγιασμένου.
Υπήρχε επίσης και ποτιστηρι των αιγοπροβάτων στο σημείο αυτό.
Γερμανός μοτοσυκλετιστής στο Σελλινάρι.
Διακρίνονται τα χαλάσματα του Μύλου
Προχωρούμε στη Φλέγα του Αγιασμένου με σκιερά δέντρα και φτάνουμε σε μια άλλη γέφυρα που καταπλακώθηκε κι αυτή κατά τη διάνοιξη της Νέας Εθνικής οδού.
Κοντά στη γέφυρα υπήρχε ο τρίτος νερόμυλος.
Πολύ κοντά επίσης είναι η καινούργια καμάρα που πήρε την ονομασία από τους Βραχασώτες διότι κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1920 που πέρασε η παλαιά Εθνική οδός.
Αλλά αφού αναζητούμε το παλαιότερο οδικό δίκτυο πρέπει να ενθυμούμαστε το ωραοκίο καλντερίμι από το λατομείο που εγκατέστησε ο "ΣΚΑΠΑΝΕΥΣ" τη δεκαετία του 70 μέχρι τη στροφή του Βλαχανεστάση.
Ήταν εξαιρετικής κατασκευής με σκαλοπάτια λόγω της υψομετρικής διαφοράς και περνούσαν με τα ζώα τους καθημερινά όλοι οι Βραχασώτες που ασχολούνταν με γεωργικές εργασίες στο μετόχι.
Έτσι ονόμαζαν την ευρύτερη περιοχή του Σισού.
Απέφευγαν έτσι τις στροφές της Πάνω και Κάτω Αμμουδούρας συντομεύοντας την απόσταση.
Δυστυχώς τη δεκαετία του ‘90 ο εργολάβος που πέρασε τη γραμμή της νέας τεχνολογίας (οπτικών ινών) το κατάστρεψε στο μεγαλύτερο μήκος του .
Από Βλαχανεστάση ο δρόμος ακολουθούσε ανατολική πορεία στις υπώρειες του Αναύλοχου πάνω από τα ελαιόφυτα Αμμουδούρας και Τσίγκουνα και αφού περνούσε τη θέση "Αμμος" έφτανε στη συνοικία "Παραδείσι", δηλαδή στο σημερινό Πλάτανο, όπου υπήρχε η μια από τις δύο νερομάνες του χωριού.
Το παλαιό οδικό Δίκτυο δεν συνέχιζε από τη συνοικία Παραδείσι (Όασις-Πλάτανος) δια μέσου του Βραχασίου διότι υπήρχαν πολύ στενά σοκάκια.


Μια εικόνα από το Βραχάσι στην Απάνω Βρύση το 1902.
Διακρίνονται οι δύο καμαρωτές βρύσες και το Πάνω Σχολείο.
Επίσης διακρίνεται και ο δρόμος που οδηγεί στο Παλιό Σχολείο.
Η συνέχεια του δικτύου ήταν πάνω από το Επάνω Σχολείο (Αρρεναγωγείο) Βραχασίου προχωρούσε από τον λεγόμενο εγκρεμό (κρημνό) δηλαδή από τις τελευταίες κατοικίες του οικισμού (χναροσυκιές), κατηφόριζε προς συνοικία Πηγάδι, περνούσε μπροστά από τη φάμπρικα του Μακρύ Μανόλη τη σημερινή κατοικία οικογενείας Φυσαράκη. Προχωρούσε ανατολικά προς Συνοικία Ρουσίδια και διερχόμενος από την Οπίσω Βρύση την ανατολική πηγή του Βραχασίου συνέχιζε προς Παλαιό Κοιμητήριο.
Στη συνέχεια προχωρούσε προς Σπηλαρίδια κάτω από το Νέο Κοιμητήριο του Βραχασού και με πορεία ανατολική έφτανε στη θέση Σελί όπου υπήρχε διακλάδωση.
Δεξιά οδηγούσε προς το τοπωνύμιο Σιδέρου και Λατσιδιώτικη πλευρά και συνέχιζε προς Παναγία Κεραγωνιώτισα-Νεάπολη
Η αριστερή διακλάδωση οδηγούσε προς την περιοχή Τραπέζα-Άγιοι Σαράντα και συνέχιζε προς Λατσίδα.
Για το δρόμο από Νεάπολη προς Βραχάσι γράφει στο ημερολόγιό του στις αρχές του 20ου αιώνα ο στρατιωτικός ο E. Destelle, που μαθαίνουμε ότι μεταφράζεται και θα εκδοθεί από την ΕΚΙΜ. Είναι άλλωστε γνωστό ότι ο Νομός Λασιθίου ήταν υπό την ευθύνη της Γαλλίας. 
Ο E. Destelle αναφέρει ότι για τη διαδρομή προς το Βραχάσι, το μεγάλο χωριό που βρίσκεται στον δρόμο από τη Νεάπολη προς την Κάντια. Ο δρόμος είναι καλός και η περιοχή είναι πολύ ευχάριστη.
Αναφέρει ότι υπάρχουν ωραίες καλλιέργειες ελαιοδέντρων και αμπελιών. Αλλά αυτό που τον ευχαριστούσε ιδιαίτερα ήταν ότι έβλεπε δάση με βελανιδιές!!!
Μάλιστα αναφέρει ότι η περιοχή μοιάζει με ανάλογες περιοχές στη Γαλλία που του την θυμίζει έντονα.
Οι βελανιδιές που αναφέρονται υλοτομήθηκαν από τους Ιταλούς στην Κατοχή σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουμε και χρησιμοποιήθηκαν τόσο για τους φούρνους και την παρασκευή φαγητού και για θέρμανση όσο και για την παραγωγή κάρβουνου με το οποίο προμήθευαν άλλες κατεχόμενες περιοχές.
Όπως αναφέρει στο ημερολόγιό του ο E. Destelle αφού πέρασε ένα πολύ υπερυψωμένο πέρασμα, που κυριαρχεί σε όλη την πεδιάδα της Νεαπόλεως έφθασε στο Βραχάσι.
Το χωριό - περιγράφει - βρίσκεται σκαρφαλωμένο στη βόρεια πλαγιά μιας πολύ κρυμμένης βαθιάς κοιλάδας. Η εικόνα του είναι πολύ καλή, με τα σπίτια του χτισμένα σε επίπεδα, μερικά από τα οποία είναι με κεραμίδια.

Στην είσοδο του χωριού ήταν μια κρήνη που είχε πολύ νερό ενώ ο δρόμος πλαισιώνει έναν αρκετά βαθύ γκρεμό.
Στην είσοδο του χωριού οι μαθητές του σχολείου σχημάτισαν αλυσίδα, ο κλήρος, οι προεστοί και πλήθος περίεργων.
Καθώς είναι η περίοδος συγκομιδής των ελιών δεν υπήρχε πολύς κόσμος, αλλά όσοι βρίσκονται θέλουν να αναπληρώσουν τους απόντες με τον θόρυβο που έκαναν.
Οι άνδρες του φυλακίου που διοικείται από ένα λοχία σχημάτισαν αλυσίδα, φορώντας τις επίσημες υπηρεσιακές τους στολές. Κάτω από αυτόν τον ηλιόλουστο ουρανό το θέαμα είναι μεγαλειώδες, συνεχίζει ο Γάλλος Στρατιωτικός ο οποίος επισκέφθηκε στη συνέχεια το χωριό και το φυλάκιο που έχει εγκατασταθεί σε ένα σχεδόν καινούργιο σπίτι.
Οι στρατιώτες διαπιστώνει ότι ζουν σε αυτό υπό τέλειες συνθήκες υγιεινής και ευεξίας, ενώ σε ένα δωμάτιο έχουν τοποθετήσει ένα μεγάλο αριθμό τουφεκιών που έχουν παραδοθεί από τους κατοίκους και που είχε προγραμματιστεί να μεταφερθούν στη Νεάπολη.
Στη συνέχεια έγινε επίσκεψη στον επικεφαλής των προεστών του χωριού, μάλλον τον στον Πρόεδρο αναφέρεται και γίνονται τα σχετικά κεράσματα.
Τελειώνοντας την αναφορά του ο Γάλλος Στρατιωτικός αναφέρει ότι ο κόσμος τρώει συνεχώς αμύγδαλα, αφού στη συγκεκριμένη περιοχή καλλιεργούνται κατά κόρον. Εξάλλου, είναι υπέροχα και θρυμματίζονται με τα δάκτυλα, όπως αναφέρει. Σε κάθε επίσκεψη, προσφέρουν αναψυκτικά(μάλλον σουμάδα ή πορτοκαλάδα) και αμύγδαλα, βάζοντάς τα ακόμα και στις τσέπες των επισκεπτών, για να τρώνε και στον δρόμο!!!

Ο Δρόμος Μάλια - Νεάπολη

Ενδιαφέρονται στοιχεία για το δρόμο Μάλλια - Νεάπολη αναφέρονται στην "Χαρτογραφική Μελέτη του Μεραμπέλλου στα χρόνια της Βενετοκρατίας. Τα μοναστήρια στη χρήση και οργάνωση του χώρου. Εφαρμογή στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης της Κατηφόρη Μ. (2005).

Εκεί αναφέρονται τα εξής:

Στον ψηφιακό χάρτη αποτυπώνονται
οι δρόμοι που ανιχνεύονται στο Μεραμπέλλο.
"Στον άξονα που ενώνει την Κεντρική με την Ανατολική Κρήτη και την πόλη του Ηρακλείου με την πόλη της Σητείας ήταν από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα η κύρια οδική αρτηρία που διέσχιζε την επαρχία Μεραμπέλλου και αποτέλεσε και στη διάρκεια της Βενετοκρατίας το σημαντικότερο δρόμο της επαρχίας. Ερχόταν από τα Μάλλια, διέσχιζε κατά μήκος την κοιλάδα του Μεραμπέλλου με κατεύθυνση το καστέλι του Μεραμπέλλου και το λιμάνι του (Άγιος Νικόλαος) και στη συνέχεια συνέχιζε νότια προς τον Ιστρώνα (Καλό Χωριό) και την Παχειά Άμμο.
Ο Βασιλικάτα αναφέρει ότι η απόσταση από το Χάνδακα στο καστέλι του Μεραμπέλλου ήταν 50 βενετικά μίλια (87 km).129
Για το τμήμα από την πεδιάδα των Μαλίων έως την κοιλάδα του Μεραμπέλλου εντοπίστηκαν δύο διαφορετικά πιθανά περάσματα και ο Βασιλικάτα το 1618 στον πίνακα της πεδιάδας των Μαλίων αποτυπώνει δύο διαφορετικούς δρόμους να φεύγουν προς τα ανατολικά.130
Ο Sieber το 1817 ερχόμενος από τα Μάλια στην κοιλάδα του Μεραμπέλλου βλέπει ψηλά βουνά στα δεξιά του, δεν αναφέρει το χωριό Βραχάσι και καταλήγει κατευθείαν στη Λατσίδα.131
Ο Καλομενόπουλος το 1894 φεύγοντας από τα Μάλια και μπαίνοντας στην κοιλάδα του Βραχασίου από ομαλό δρόμο, ανεβαίνει στο όρος Καλαρίτη από όπου κατεβαίνει στην κοιλάδα της Λατσίδας, μετά διέρχεται τη μικρή γέφυρα της Λατσίδας από όπου βρίσκεται στη Νεάπολη.132
Η διαδρομή πουπραγματοποίησε ο Buondelmonti το 1415 στην περιοχή είχε αφετηρία τον όρμο της Μιλάτου, ενώ στη συνέχεια διέσχιζε το ομώνυμο χωριό και συναντούσε την κεντρική οδό, μάλλον στην περιοχή της Λατσίδας.133
Ο δρόμος που περιγράφεται περνούσε βόρεια από τον Ανάβλοχο, από τους οικισμούς της Βενετοκρατίας Καλαρίτη και Μέρμηγκα, και είχε σταθμό τη Λατσίδα.
Στο τμήμα από την κοιλάδα του Σίσι μέχρι τον Καλαρίτη, στους τοπογραφικούς χάρτες σημειώνεται ένας μόνος ημιονικός δρόμος ο οποίος και ψηφιοποιήθηκε, αφού μάλλον ταυτίζεται με την περιγραφόμενη από τους περιηγητές οδό.
Ένας άλλος δρόμος διέγραφε την διαδρομή, στην οποία χαράχτηκε η παλιά εθνική οδός, από τη χαράδρα του Σελλιναριού στο χωριό Βραχάσι και από εκεί στη Λατσίδα και την κοιλάδα του
Μεραμπέλλου.134
Ο Pendlebury το 1939 περιγράφει παλαιό μονοπάτι από τη Νεάπολη στα Μάλια που διέσχιζε το Βραχάσι, διαδρομή διάρκειας 3 ωρών.135
Άλλη οδός ή συνέχεια της προηγούμενης, που αποτυπώνει και ο Βασιλικάτα,136 συνέδεε το Βραχάσι με το Λασίθι και περνούσε από τη μονή του Αγίου Γεωργίου του Βραχασιώτη, το Καμπί και τις Κακές Σκάλες.137
Όσον αφορά στο πρώτο τμήμα του οδικού άξονα Μάλλια – Καλό Χωριό, από τα δυτικά, δεν υπάρχουν στοιχεία για τον εάν ήταν παράλιος ή όχι, και έτσι, αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν από πολλά διαφορετικά σημεία στα δυτικά της επαρχίας.
Όλες οι αναλύσεις που έγιναν για τη συντομότερη διαδρομή από τα διάφορα σημεία προς τη Λατσίδα, τη Νεάπολη ή την κοιλάδα του Μεραμπέλλου, διαγράφουν διαδρομή ταυτόσημη με το δρόμο που περνά από το Καλαρίτη και καμία ανάλυση δεν αναδεικνύει το δρόμο που περνά από το Σελλινάρι και το Βραχάσι.
Έτσι, πιθανολογείται ότι το δρόμο από το Σελλινάρι διάβαιναν μόνο αυτοί που είχαν προορισμό το Βραχάσι, κάποιο από τα μοναστήρια της περιφέρειας του (Άγιος Πέτρος, Άγιος Γεώργιος Βραχασιώτης) ή το οροπέδιο Λασιθίου..."

------------------------------------------

129 Σπανάκης Στ., «Στατιστικές ειδήσεις περί Κρήτης του τέλους του 16ου αιώνα», ΚΧ ΙΒ, 1958, 326

130 Basilicata 1618: Basilicata Fr., Το «Βασίλειον της Κρήτης», Cretae Regnum 1618, κείμενα Δανέλη – Λαμπρινού,

Εκδόσεις «Μικρός Ναυτίλος», Βικελαία Βιβλιοθήκη, Σύνδεσμος Τ.Ε.Δ.Κ. Κρήτης, Ηράκλειο 1994, τ. Α, πιν. ΧΧΧVI

131 Sieber F. W., Travels in the Island of Crete in the year 1817, London 1823, Βιβλιοθήκη Ιστορικών Μελετών 82, Αθήνα 1994, 71

132 Καλομενόπουλος 1894: Καλομενόπουλος Ν., Κρητικά ήτοι Τοπογραφία και Οδοιπορικά της Νήσου Κρήτης, εν Αθήναις 1894, 320 133 Buondelmonti 1415, 63

134 Πλατάκης 1972 A: Πλατάκη Ε., «Παλαιές εκκλησίες στο Βραχάσι – Α», Αμάλθεια, τ. Γ, τευχ. 11, Απρίλιος – Ιούνιος 1972, 97

135 Pendlebury 1939, ο.π., 10

136 Basilicata 1618, τ. Α, πιν

137 Πλατάκης 1972 Α, ο.π., 97




Ν.Ι. Βλάχος

Σημείωση: Σε αυτή στην νοητή περιγραφή του δρόμου από το Σίσι στο Βραχάσι και προς τη Νεάπολη συνέβαλε πολύ με τις μνήμες του και τις περιγραφές του ο αγαπητός μου φίλος Μιχάλης Πετσαλάκης, ο οποίος συμβουλεύτηκε και τους Ιωάννη Διπλαράκη, Εμμ. Σουλαδάκη(αγροφύλακα) και Ιωάννη Βλαχάκη του Αριστ.
Η αναφορά μας στον Γάλλο Στρατιωτικό αποτελεί το προϊόν της συζήτησης με την Ερευνήτρια Μαρία Σωρού, η οποία ερεύνησε το θέμα που πραγματευόμαστε κι εμείς σήμερα και μας κίνησε το ενδιαφέρον να το ψάξουμε λίγο παραπάνω με προσωπικές μαρτυρίες Βαραχασωτών που θυμούνται ακόμη τις παλιές εποχές.
Τους ευχαριστούμε θερμά όλους.

Σχόλια

Ο χρήστης maria είπε…
Πολύ ενδιαφέρον κείμενο. Ευχαριστώ και προσωπικά, Νίκο, για τις πληροφορίες. Επίτρεψέ μου, μόνο, δυο επισημάνσεις:
1. Ο Κωστάκης πασάς Αδοσίδης, όπως αναφερόταν από τους περισσότερους, ήταν διοικητής Λασιθίου από το 1868 ως το 1873. Την περίοδο της αυτονομίας της Κρήτης, 1898-1913, δεν ζούσε. Πέθανε το 1895.
2. Τα τοπωνύμια που αναφέρεις είναι γνωστά, μάλλον, μόνο σε Βραχασώτες. Ίσως η τοποθέτησή τους σε κάποιον χάρτη του Google earth να βοηθούσε κι άλλους να καταλάβουν τις διαδρομές που περιγράφεις.
Μαρία Σωρού, φιλόλογος-ιστορικός.

Δημοφιλείς αναρτήσεις τις τελευταίες 30 ημέρες

Εξαφανίστηκε και αναζητείται 60χρονος άνδρας

Η σημερινή τραγική εικόνα του τουριστικού Σισού!!!

Τι θα κοστίσει ένα προστατευτικό; Αν δεν μπει, ίσως μια ζωή...

Σας ευχαριστούμε!

Σίσι: Πνιγμένοι στα σκουπίδια, τελείως ξεχασμένοι, δεν είμαστε απόβλητα

Βρέθηκε ο αγνοούμενος Θεοχάρης Παπαδάκης!

Εξαιρετικές εκδηλώσεις και φέτος από τον Πολιτιστικό Σύλλογο στο Βραχάσι "Ο ΑΝΑΥΛΟΧΟΣ"

Το "ΣΥΝΟΛΟ ΡΕΙ" το Σάββατο στο Βραχάσι!

Μια μοναδική φωτογραφία από τη θεμελίωση της Μεγάλης Εκκλησίας στο Βραχάσι στις 12 Ιουλίου 1936